logo
Data założenia klanu: 19.03.2014 r. | Stan osobowy: 97

Status:
Online

Users:
3/512

Users Online:

serveradmin from 82.177.154.225:50244
SMIRNOFPL - Jarek
jaro138
Baner

Vaabeshu


Stoczone bitwy42065
Zwycięstw23351 ( 56%)
Przegrane18365 ( 44%)
Remisy349 ( 1%)
Przetrwane bitwy10345 ( 25%)
Doświadczenie ogólne23264977
Średnie doświadczenie na bitwę553
Najwięcej doświadczenia za bitwę2621
Zniszczył46350
Wykrył67697
Procent trafień70%
Zadane uszkodzenia51025383
Średnia zadawanych uszkodzeń na bitwę1213
Punkty zajęcia bazy44767
Punkty obrony bazy30897
Ocena osobista7608
Stoczone bitwy18
Zwycięstw8 ( 44%)
Przegrane10 ( 56%)
Remisy0 ( 0%)
Przetrwane bitwy8 ( 44%)
Doświadczenie ogólne4803
Średnie doświadczenie na bitwę267
Zniszczył17
Wykrył16
Procent trafień64%
Zadane uszkodzenia9746
Punkty zajęcia bazy6
Punkty obrony bazy12

Stoczone bitwy457
Zwycięstw245 ( 54%)
Przegrane204 ( 45%)
Remisy8 ( 2%)
Przetrwane bitwy181 ( 40%)
Doświadczenie ogólne211420
Średnie doświadczenie na bitwę463
Zniszczył377
Wykrył569
Procent trafień72%
Zadane uszkodzenia514990
Punkty zajęcia bazy842
Punkty obrony bazy533
Stoczone bitwy42
Zwycięstw18 ( 43%)
Przegrane24 ( 57%)
Remisy0 ( 0%)
Przetrwane bitwy10 ( 24%)
Doświadczenie ogólne18135
Średnie doświadczenie na bitwę432
Zniszczył41
Wykrył64
Procent trafień78%
Zadane uszkodzenia74951
Punkty zajęcia bazy54
Punkty obrony bazy50
Stoczone bitwy191
Zwycięstw97 ( 51%)
Przegrane85 ( 45%)
Remisy9 ( 5%)
Przetrwane bitwy73 ( 38%)
Doświadczenie ogólne95531
Średnie doświadczenie na bitwę500
Zniszczył137
Wykrył172
Procent trafień83%
Zadane uszkodzenia345199
Punkty zajęcia bazy550
Punkty obrony bazy205

Specjalne

 

 

 

 

 

5

 

3

13

12

 

 

 

 

3

 

 

2

 

287

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bohaterowie bitwy

129

1630

79

63

426

656

97

688

Nagrody stopniowane

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bohaterowie bitwy

 

 

 

2

 

13

6

61

18

57

4

99

 

25

10

4

Nagrody grupowe

144

8

9

Odznaki pamiątkowe

5716

 

88

281

 

348

585

221

344

50

 

Stopnie honorowe

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

111

253

599

32

2

3

12613

2067

5

8

201

957

9

1383

 

6

 

33

Rozegrał bitew: 18
Wygrał bitew: 13
Krótki opis: Prace nad projektem rozpoczęto w styczniu 1959 roku pod kryptonimem AR/AAV (Armored Reconnaissance/Airborne Assault Vehicle – opancerzony pojazd zwiadowczy / desantu powietrznego). W czerwcu 1962 roku Cadillac Motor Car Division przekazało pierwszy prototyp pojazdu klientowi. Pierwsza generacja składała się z trzech prototypów. Prace kontynuowano, a pojazd w końcu wszedł do służby pod nazwą M551 Sheridan w 1966 roku.
XM551 Sheridan
usa
Czołgi lekkie
10
Rozegrał bitew: 837
Wygrał bitew: 454
Krótki opis: Wariant lekkiego czołgu M41 z większą wieżą i działem kal.90 mm. Jego testy rozpoczęto 5 maja 1954 roku. Chociaż zakończyły się one pomyślnie, czołg nigdy nie wszedł do masowej produkcji, ponieważ nie wzbudził zainteresowania władz wojskowych.
T49
usa
Czołgi lekkie
9
Rozegrał bitew: 645
Wygrał bitew: 344
Krótki opis: We wczesnych latach 60. 75-mm działo o prędkości wylotowej 1000 m/s uznano za przestarzałe. Pojazd otrzymał nowe działo 90-mm F3, które używało potężnych pocisków kumulacyjnych. Ta modernizacja nie wymagała żadnych poważnych zmian projektu wieży ani pojazdu. Pierwsze pojazdy wyprodukowano w lutym 1967 roku. W istniejących pojazdach również zmodernizowano działo.
AMX 13 90
francja
Czołgi lekkie
9
Rozegrał bitew: 452
Wygrał bitew: 236
Krótki opis: Proponowana lekka wersja średniego czołgu typu T-54. Prace nad nim rozpoczęto w maju 1949 r. W porównaniu do swojego poprzednika, czołg wyróżniał się lepszymi osiągami i zwrotnością, w związku z czym planowano wprowadzić go na miejsce T-54 przy okazji skomplikowanych misji. T-54 z 1949 r. został jednak ulepszony i wszedł do masowej produkcji, a prace nad jego lżejszą wersją zostały przerwane w fazie projektowania.
T-54 ltwt.
zsrr
Czołgi lekkie
9
Rozegrał bitew: 383
Wygrał bitew: 199
Krótki opis: Pojazd ten został zaprojektowany przez firmę Henschel w 1964 roku na bazie niszczyciela czołgów Kanonenjagdpanzer 4-5. Miał on zastąpić przestarzały model M41 Walker Buldog używany przez bataliony zwiadowcze dywizji pancernych armii niemieckiej. Czołg nigdy nie doczekał się masowej produkcji, ale dzięki niemu wprowadzono później kilka innowacji technicznych w projektach innych pojazdów. Liczba skonstruowanych prototypów nie jest znana.
Spähpanzer Ru 251
niemcy
Czołgi lekkie
9
Rozegrał bitew: 309
Wygrał bitew: 184
Krótki opis: Rozbudowana wersja eksperymentalnego czołgu T37. Pojazd przeszedł testy w 1949. Rok później podpisano umowę o produkcji masowej. Czołg był produkowany przez Cadillac Motor Car Division, jeden z działów General Motors.
M41 Walker Bulldog
usa
Czołgi lekkie
8
Rozegrał bitew: 186
Wygrał bitew: 103
Krótki opis: Prace nad tym lekkim czołgiem rozpoczęto na początku 1944 roku w Fabryce nr 174. Zostały one jednak wstrzymane w fazie projektowania oraz wyznaczania wymogów taktycznych i technicznych.
LTTB
zsrr
Czołgi lekkie
8
Rozegrał bitew: 184
Wygrał bitew: 86
Krótki opis: Zamówienie na WZ-132 złożono w roku 1964. Jego rozwiązania bazowały na WZ-131, ale położono nacisk na zwiększenie siły ognia i grubość pancerza. Zbudowano kilka prototypów, lecz cały projekt przerwano pod koniec lat 60. Wszystkie egzemplarze zniszczono podczas prób z bronią atomową.
WZ-132
chiny
Czołgi lekkie
8
Rozegrał bitew: 65
Wygrał bitew: 34
Krótki opis: Niemiecki wariant amerykańskiego czołgu lekkiego M41A1 Walker Bulldog. Zmiany głównie objęły działo M32 kal. 76 mm, które rozwiercono do 90 mm i skrócono o 425 mm.
leKpz M 41 90 mm GF
niemcy
Czołgi lekkie
8
Rozegrał bitew: 22
Wygrał bitew: 11
Krótki opis: Projekt czołgu lekkiego do desantu lotniczego. Opracowany przez Aircraft Armaments jako następca M41. Projekt zawierał wiele nowości. Wyprodukowano dwa prototypy, które poddano testom na poligonie Aberdeen. Projekt zamknięto w czerwcu 1958 roku.
T92
usa
Czołgi lekkie
8
Rozegrał bitew: 339
Wygrał bitew: 191
Krótki opis: Eksperymentalny lekki czołg z wieżą oscylacyjną i systemem automatycznego ładowania, przeznaczony do transportu drogą powietrzną. Opracowywany w latach 1952-1953 przez Detroit Arsenal w charakterze następcy M41. Uzbrojenie uznano jednak za nieefektywne, a projekt zarzucono. Wybudowano tylko drewniany prototyp.
T71
usa
Czołgi lekkie
7
Rozegrał bitew: 178
Wygrał bitew: 99
Krótki opis: Zwrotny czołg lekki z wieżą oscylacyjną i 75 mm działem wyposażonym w automat ładujący, które mogło wystrzelić do 10 pocisków w ciągu minuty. W tym czasie czołg ten miał lepszą penetrację w porównaniu do innych czołgów średnich.
AMX 13 75
francja
Czołgi lekkie
7
Rozegrał bitew: 177
Wygrał bitew: 97
Krótki opis: Czołg zaprojektowany jako ciężki pojazd rozpoznawczy. Postanowiono wykorzystać w nim kadłub Pantery, by uprościć produkcję seryjną. Maszyna ta miała posiadać wieżę z Leoparda, wyposażoną w armatę o lufie nie dłuższej niż kadłub pojazdu, co miało zapewnić lepszą manewrowość w terenie leśnym. Nie zbudowano prototypów tego pojazdu.
Aufklärungspanzer Panther
niemcy
Czołgi lekkie
7
Rozegrał bitew: 162
Wygrał bitew: 84
Krótki opis: W 1957 roku rozpoczęto prace projektowe nad lżejszą wersją wozu Type 59. Pojazd stworzono do walk na górzystych i bagnistych terenach południowych Chin. Pierwszy prototyp powstał w 1962 roku. Później konstrukcja przeszła kilka etapów modernizacyjnych.
WZ-131
chiny
Czołgi lekkie
7
Rozegrał bitew: 600
Wygrał bitew: 337
Krótki opis: Na Tajwanie wyprodukowano ponad 50 takich pojazdów. Wszystkie podstawowe części pojazdu wzorowano na amerykańskich maszynach. Wieża Hellcata została zamontowana na podwoziu pojazdu przeciwlotniczego M42, a na uzbrojenie składało się sprawdzone działo M1A1. Do dziś zachował się tylko jeden prototyp Type 64.
Type 64
chiny
Czołgi lekkie
6
Rozegrał bitew: 283
Wygrał bitew: 152
Krótki opis: W roku 1946 opracowano projekt bardzo szybkiego czołgu lekkiego. Posłużył on za wzór dla dobrze znanego pojazdu AMX 13. Pojazd nie wyszedł poza fazę projektu.
AMX 12 t
francja
Czołgi lekkie
6
Rozegrał bitew: 104
Wygrał bitew: 49
Krótki opis: Lżejsza wersja średniego czołgu T20 z przedłużonym podwoziem z M7. Pojazd opracowano w pierwszej połowie 1943 roku. W odróżnieniu od czołgu T20, T21 cechował się słabszym pancerzem i lżejszym uzbrojeniem. Wóz nigdy nie trafił do produkcji seryjnej ani do czynnej służby.
T21
usa
Czołgi lekkie
6
Rozegrał bitew: 96
Wygrał bitew: 50
Krótki opis: Propozycja lekkiego pojazdu kołowo-gąsienicowego. Projekt ukończono w lutym 1943 roku. Najbardziej innowacyjnym rozwiązaniem była konstrukcja podwozia. Koła nachodziły na siebie, a napęd był przekazywany na nie wszystkie. Nie wyprodukowano żadnych prototypów.
MT-25
zsrr
Czołgi lekkie
6
Rozegrał bitew: 83
Wygrał bitew: 44
Krótki opis: Nowy lekki czołg Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej zaprojektowano w latach 1957-1959 roku. Ten 16-tonowy pojazd miał być wyposażony w czterokołowe zawieszenie z drążkami skrętnymi oraz kołem napędowym umieszczonym z tyłu konstrukcji. Całość wyposażono w działo 57 milimetrów (później zastosowano konstrukcję 76 mm).
59-16
chiny
Czołgi lekkie
6
Rozegrał bitew: 78
Wygrał bitew: 46
Krótki opis: Produkcja tego sprawdzonego pojazdu opancerzonego Panhard AMD 178 z nową wieżą FL 1, działem SA 35 kal. 47 mm i współosiowym karabinem maszynowy ruszyła ponownie po II wojnie światowej. Prace nad nową wieżą rozpoczęto w 1940, ale zostały wstrzymane po upadku Francji. Nowy prototyp nazwano Panhard AMD 178B. Powstałe pojazdy uczestniczyły w walkach w Indochinach, Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie.
Panhard AMD 178B
francja
Czołgi lekkie
6
Rozegrał bitew: 74
Wygrał bitew: 38
Krótki opis: Pojazd rozpoznawczy zaprojektowany przez firmę Daimler-Benz. Istniał tylko na papierze.
VK 28.01
niemcy
Czołgi lekkie
6
Rozegrał bitew: 65
Wygrał bitew: 37
Krótki opis: Lekki czołg T37 został zaprojektowany przez Detroit-Arsenal pod koniec lat 40. w celu zastąpienia M24 Chaffee. Zamówiono trzy prototypy. Później wprowadzono innowacje techniczne w projekcie czołgów T41 i M41.
T37
usa
Czołgi lekkie
6
Rozegrał bitew: 25
Wygrał bitew: 16
Krótki opis: T-50 to czołg lekki produkowany w Fabryce Kirowa w Leningradzie. Rozwój nowego czołgu lekkiego mającego zastąpić T-26 rozpoczęto na początku 1940 roku. Jesienią, po przestudiowaniu projektu niemieckiego czołgu średniego Pz.Kpfw. III, przedstawiono wszystkie wymagania techniczne. Projekt pojazdu posiadał wieżyczkę dowódcy z możliwością obserwacji na wszystkie strony, a dowódca przestał wypełniać role celowniczego i ładowniczego. Ostateczne wymagania dopracowano do listopada 1940 roku, a nowy czołg otrzymał oznaczenie T-50. Na początku 1941 roku w Fabryce Kirowa zbudowano jeden prototyp, który przeszedł próby, ale nigdy nie wszedł do służby. Projekt przerwano na korzyść czołgu T-50 rozwijanego w Fabryce numer 174.
T-50-2
zsrr
Czołgi lekkie
6
Rozegrał bitew: 544
Wygrał bitew: 298
Krótki opis: Stworzony w latach 1957-61 z myślą o dostarczeniu francuskim wojskom powietrzno-desantowym pojazdu przenaszalnego drogą lotniczą a jednocześnie zdolnego do walki z ciężkimi czołgami. Pojazd posiadał 90mm działo i bardzo niską sylwetkę. Dwóch członków załogi umieszczono w wieży, która mogła wykonać pełen obrót, ale tylko gdy czołg nie poruszał się. Planowano również warianty wyposażone w inne działa. Wyprodukowano tylko jeden prototyp i nigdy nie wprowadzono go do czynnej służby.
AMX ELC bis
francja
Czołgi lekkie
5
Rozegrał bitew: 214
Wygrał bitew: 115
Krótki opis: Pojazd ten został opracowany z myślą o zastąpieniu wozu M3 Stuart. M24 wszedł do służby we wrześniu 1943 roku. Był produkowany w zakładach Massey-Harris oraz przez General Motors do lipca 1945 roku - wyprodukowano 4731 egzemplarze.
M24 Chaffee
usa
Czołgi lekkie
5
Rozegrał bitew: 58
Wygrał bitew: 26
Krótki opis: Projektowanie tego czołgu rozpoczęto w 1941 roku. Początkowo był on projektowany jako czołg lekki, ale w miarę, jak model otrzymywał dodatkowy pancerz i uzbrojenie, został przemianowany na czołg średni. Produkcja M7 rozpoczęła się jesienią 1942 roku. Jednak przez to, że M7 był słabszy od seryjnie produkowanego Shermana M4 pod względem wszystkich parametrów oprócz prędkości i wymiarów, zaprzestano produkcji. Wyprodukowano łącznie 7 pojazdów.
M7
usa
Czołgi lekkie
5
Rozegrał bitew: 50
Wygrał bitew: 30
Krótki opis: Projekt VK 16.02, znanego jako Leopart, bazował na opracowanych wcześniej Panzer II Ausf. J (VK 16.01) i Panzer II Ausf. M (VK 13.01). Makieta pojazdu była gotowa w maju-czerwcu, a pierwszy prototyp powstał 1 września 1942 roku. Zgodnie z "Panzerprogramm 41" zakładającym produkcję 339 pojazdów (105 do grudnia 1943 i 150 do połowy 1944 roku), masowa produkcja miała się rozpocząć w kwietniu 1943, lecz nigdy nie wystartowała. W późniejszym okresie wieża z Leoparda była montowana na czołgu Puma - Sd.Kfz.234/2.
VK 16.02 Leopard
niemcy
Czołgi lekkie
5
Rozegrał bitew: 336
Wygrał bitew: 202
Krótki opis: W porównaniu do Pz.Kpfw. II Ausf. C, ten pojazd miał nowe kadłub i wieżę, jak również podwozie z naprzemiennym ułożeniem kół jezdnych. Ten czołg zwiadowczy miał dobre charakterystyki, ale wyprodukowano tylko 131 pojazdów wersji L, po tym jak ich wytwarzanie okazał się zbyt drogie.
Pz.Kpfw. II Luchs
niemcy
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 112
Wygrał bitew: 51
Krótki opis: Prace nad czołgiem A-20 rozpoczęto w Fabryce nr 183 w Charkowie w grudniu 1937 r. Projekt stanowił wersję rozwojową czołgu BT-7 i stał się podstawą dla słynnego T-34. Prace prowadził Michaił Koszkin. 18 maja 1938 r. zatwierdzono parametry techniczne czołgu oznaczonego jako BT-20. Wyprodukowano tylko kilka prototypów z zawieszeniem kołowo-gąsienicowym do celów treningowych.
A-20
zsrr
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 109
Wygrał bitew: 52
Krótki opis: M5 wszedł do produkcji w kwietniu 1942 jako ulepszona wersja pojazdu M3 Stuart Do czerwca 1944 wyprodukowano łącznie 8884 pojazdy w dwóch wariantach. Czołg był wykorzystany na wszystkich frontach.
M5 Stuart
usa
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 87
Wygrał bitew: 38
Krótki opis: Prace nad pojazdem rozpoczęto w marcu 1940 roku. Pierwotnie miał on być wyposażony w napęd kołowo-gąsienicowy. Chociaż twórcom udało się ukończyć projekt, prace nad nim zostały przerwane w lipcu tego samego roku.
AMX 40
francja
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 48
Wygrał bitew: 27
Krótki opis: Pierwsze czołgi z serii M5 zostały wyprodukowane w kwietniu 1942, spośród kilku wariantów wybrano model M5A1. Po tym jak zaprojektowany został czołg M24 Chaffee, czołgi M5A1 uznano za przestarzałe i rozpoczęto ich eksport do innych krajów, w tym do Chin. W sumie 100 wozów tego typu zostało dostarczonych armii Kuomintangu. Podczas wojny domowej (1946-1949) wiele z tych maszyn zostało przejętych przez Chińską Armię Ludowo-Wyzwoleńczą.
M5A1 Stuart
chiny
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 38
Wygrał bitew: 19
Krótki opis: Brytyjski czołg, który był sprowadzany do ZSRR w ramach Lend-Lease’u. W sumie wysłano 3782 czołgi, ale niektóre spoczęły na dnie Atlantyku wraz z transportującymi je do Murmańska statkami.
Valentine II
zsrr
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 37
Wygrał bitew: 20
Krótki opis: Rozwijany przez firmę BMM jako nowy lekki czołg zwiadowczy na podwoziu Pz.Kpfw. 38 (t) od lipca 1940 roku. Zamiast nitowania stali zastosowano spawanie. Nowy silnik i ulepszona skrzynia biegów pozwalały osiągnąć prędkość 64km/h. Rozwój przerwano na korzyść czołgu VK 1303. Wyprodukowano pięć prototypów.
Pz.Kpfw. 38 (t) n.A.
niemcy
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 32
Wygrał bitew: 13
Krótki opis: Nowy czołg krążowniczy posiadał takie innowacje, jak silnik z przeciwbieżnymi tłokami, czy położone z przodu chłodnice, zaś do jego stworzenia szeroko wykorzystano spawanie. Zamówienie produkcyjne złożono 17 kwietnia 1939 r. W sumie wyprodukowano 1771 czołgów w czterech podstawowych wersjach. Czołgi Covenanter wykorzystywano głównie do celów szkoleniowych w Wielkiej Brytanii od roku 1940 do 1943.
Covenanter
anglia
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 26
Wygrał bitew: 21
Krótki opis: Czołg ten opracowano w 1938 r., należał on do najlepszych w swej klasie. W latach 1940-1944 wyprodukowano 8275 egzemplarzy różnych wersji tej maszyny.
Valentine
anglia
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 16
Wygrał bitew: 13
Krótki opis: Ten pojazd miał być wersją rozwojową czołgu krążowniczego 10TP. 14TP również miał być wyposażony w zawieszenie Christie. Ale ten projekt obejmował tylko napęd kołowo-gąsienicowy. Rozwój czołgu 14TP rozpoczęto w 1938 roku. Pierwszy prototyp miał zostać skonstruowany w marcu 1939 roku, ale prace znacznie się opóźniły, bo brakowało odpowiedniego silnika. Nigdy nie zbudowano prototypu, bo Niemcy najechały Polskę we wrześniu 1939 roku.
14TP
polska
Czołgi lekkie
4
Rozegrał bitew: 457
Wygrał bitew: 275
Krótki opis: Pierwsze zamówienie na tę maszynę złożono w 1939 roku. Pierwotnie miał być to bardzo szybki czołg zwiadowczy dla oddziałów powietrzno-desantowych. Masową produkcję rozpoczęto na początku 1942 roku, zaś na początku roku 1943 dwa takie pojazdy zostały włączone do 1 Dywizji Pancernej. Kolejnych 38 maszyn skierowano latem 1944 roku do LVIII Rezerwowego Korpusu Pancernego.
Pz.Kpfw. I Ausf. C
niemcy
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 163
Wygrał bitew: 95
Krótki opis: Ten eksperymentalny czołg lekki opracowano w fabrykach Skody w latach 1941-1943. Powstało w sumie 5 prototypów, ale czołg ten nigdy nie wszedł do masowej produkcji, nie został też użyty na polu bitwy.
Pz.Kpfw. T 15
niemcy
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 118
Wygrał bitew: 63
Krótki opis: Opracowywany razem z T-126 w fabryce #174 od wiosny do końca 1940 roku. Prace zostały zawieszone na wstępnym etapie projektowania z powodu problemów z rozwojem silników wysokoprężnych V-3.
T-127
zsrr
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 80
Wygrał bitew: 44
Krótki opis: Projekt lekkiego pojazdu, zaproponowany przez porucznika Prowornowa latem 1942 roku. Nie wyprodukowano żadnych prototypów.
LTP
zsrr
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 79
Wygrał bitew: 45
Krótki opis: W latach 1934-35, biuro projektowe charkowskiej fabryki lokomotyw opracowało modyfikację artyleryjską BT-7. Nowa, eliptyczna wieża została wyposażona w 76.2mm działo CT-28. Dodatkowo, niektóre pojazdy wyposażono w nowe radiostacje. Ogółem wyprodukowano 155 artyleryjskich BT-7. Uczestniczyły w bitwach o Przesmyk Karelski, w Mandżurii i w pierwszym okresie II Wojny Światowej.
BT-7 artillery
zsrr
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 40
Wygrał bitew: 23
Krótki opis: Zaprojektowano go w ramach programu mającego na celu poprawienie zwrotności czołgu lekkiego T-26 poprzez zmianę podwozia na kołowo-gąsienicowe. Prototyp zbudowano w 1935 roku. Pojazd wszedł do służby 29 lutego 1936 roku po serii modyfikacji. Przynajmniej 4 pojazdy z partii eksperymentalnej przeszły próby w 1937 roku, ale produkcję przerwano ze względu na awarie skrzyni biegów i wysoki koszt. Wyprodukowane pojazdy były używane podczas Wojny Zimowej oraz II Wojny Światowej.
T-46
zsrr
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 31
Wygrał bitew: 14
Krótki opis: Radziecki czołg kołowo gąsienicowy używany w latach 30. i 40. Trzeci pojazd w serii radzieckich czołgów lekkich BT. B-7 różnił się od poprzedników spawanym kadłubem o zmienionym kształcie i nowym silnikiem. Wyprodukowano łącznie 5556 pojazdów w różnych wersjach. Weszły one do akcji w bitwach nad Chałchin-Goł, w kampanii w Polsce, w Wojnie Zimowej i w II Wojnie Światowej.
BT-7
zsrr
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 30
Wygrał bitew: 17
Krótki opis: Niemiecki zwiadowczy czołg lekki był modyfikacją czołgu Pz. II. Pojazd odznaczał się ulepszonym kadłubem i zawieszeniem, mocniejszym silnikiem i urządzeniami obserwacyjnymi dla radiooperatora i kierowcy, co zwiększało zasięg obserwacyjny.
Pz.Kpfw. II Ausf. G
niemcy
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 27
Wygrał bitew: 17
Krótki opis: Czołg lekki rozwijany przez grupę projektową ČKD w 1938 roku, wszedł do służby w Wehrmachcie pod nazwą Pz.Kpfw. 38 (t). Jest uznawany za najlepszy pojazd czechosłowacki: wyprodukowano łącznie 1400 pojazdów w 8 wersjach.
LT vz. 38
czechosłowacja
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 18
Wygrał bitew: 10
Krótki opis: Opracowany w roku 1937 przez firmę AMX na bazie wozu Renault R-40. Pojazd ten miał większą wieżę niż porównywalne maszyny i wyposażony został w silnik diesla. W roku 1940 dwa takie wozy były gotowe do testów.
AMX 38
francja
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 14
Wygrał bitew: 9
Krótki opis: Rozkaz zaprojektowania 15-tonotwego pojazdu gąsienicowego uzbrojonego w działo został wydany w 1935. Pomimo że waga Pz. Kpfw. III Ausf. E, pierwszego seryjnego pojazdu, osiągnęła 19,5 tony, jego konfigurację przyjęto za udaną, a ilość pojazdów z wolna wzrosła do 96. Dalasze wersje stały się nawet bardziej popularne, a PZ. Kpfw. III stał się najliczniej produkowanym pojazdem Wehrmachtu.
Pz.Kpfw. III Ausf. E
niemcy
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 13
Wygrał bitew: 9
Krótki opis: Zapotrzebowanie na lekki czołg nadający się do desantu powietrznego określono zimą 1941 roku. Pojazd został zaprojektowany przez firmę Marmon-Herrington. Od kwietnia 1943 do lutego 1944 wyprodukowano łącznie 830 pojazdów, z których 260 dostarczono do Wielkiej Brytanii w ramach Lend-Lease.
M22 Locust
usa
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 9
Wygrał bitew: 3
Krótki opis: Rozwijany od 1938 do 1941 roku na bazie czołgu M2. Produkowany seryjnie od 1941 roku. Zbudowano ponad 13000 pojazdów w różnych wersjach, od M3 do M3A3, wszystkie dostarczane praktycznie wszystkim narodom alianckim w ramach Lend-Lease. Czołgi M3 zostały oznaczone przez Stuart I przez Brytyjczyków, a wersję M3A1 oznaczyli oni przez Stuart III. Czołgi M3 pierwszy raz weszły do akcji w bitwie pod Sidi Rezegh.
M3 Stuart
usa
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 7
Wygrał bitew: 4
Krótki opis: Ulepszona modyfikacja czołgu krążowniczego Mk. III. Czołg ten odznaczał się pancerzem wyposażonym w dodatkowe ekrany. Cruiser Mk. IV walczył we Francji w roku 1940 i w początkowym etapie kampanii w Afryce Północnej. Pojazdy tego typu po raz ostatni uczestniczyły w boju zimą 1941-1942 r. W sumie wyprodukowano seryjnie 655 czołgów tego typu.
Cruiser Mk. IV
anglia
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 3
Wygrał bitew: 0
Krótki opis: Powstał na potrzeby sił zbrojnych stacjonujących w holenderskich Indiach Wschodnich. W latach 1941-1942 wyprodukowano 125 pojazdów. Do odbiorcy trafiło tylko 20 sztuk. Nie używano go w walce.
MTLS-1G14
usa
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 2
Wygrał bitew: 1
Krótki opis: Zaprojektowany w październiku i listopadzie 1941 roku w Biurze Konstrukcyjnym Fabryki Samochodów imienia Gorkiego pod kierownictwem N. A. Astrowa czołg wszedł do służby w styczniu 1942 roku i produkowano go seryjnie do października 1943 roku. W sumie z linii montażowych zeszło 8 231 maszyn tego typu. Niektóre z nich wykorzystywano aż do końca wojny.
T-70
zsrr
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 2
Wygrał bitew: 1
Krótki opis: Wersja czołgu lekkiego 38M Toldi I. Pojazd został tak nazwany na cześć węgierskiego rycerza Miklosa Toldiego. W porównaniu z poprzednimi wersjami, czołg odznaczał się wzmocnionym pancerzem i zwiększoną ilością amunicji. Podczas II Wojny Światowej wyprodukowano około 12 sztuk.
43 M. Toldi III
niemcy
Czołgi lekkie
3
Rozegrał bitew: 440
Wygrał bitew: 262
Krótki opis: Prototyp pojazdu został opracowany i zbudowany przez Rock Island Arsenal w 1933. Wykorzystano kadłub i elementy zawieszenia czołgu Vickers Mk. E (Vickers "sześciotonowiec"). Próby prototypu T2 były udane, ale wybrano wariant T2E1 z racji jego lepszej zdolności pokonywania terenu.
T2 Light Tank
usa
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 83
Wygrał bitew: 51
Krótki opis: Te-Ke został opracowany przez Tokyo Gasu Denki, aby zastąpić przestarzały czołg lekki Type 94. Produkowano go w latach 1937–1942. Pojazd był wykorzystywany do zwiadu, łączności, patroli i wsparcia piechoty. Służył również jako opancerzony ciągnik. Łącznie wyprodukowano około 600 egzemplarzy.
Type 97 Te-Ke
japonia
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 73
Wygrał bitew: 47
Krótki opis: Pojazd powstał w na bazie czołgów М1931 Christie, zakupionych przez armię brytyjską w roku 1936. Pojazd ten miał być szybkim, lekko opancerzonym czołgiem przełamującym. Zmodyfikowana konstrukcja okazała się dość udaną i stała się podstawą dla innych czołgów krążowniczych. Wyprodukowano 65 pojazdów tego typu. Brały udział w walkach we Francji i Afryce Północnej w latach 1940-1941.
Cruiser Mk. III
anglia
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 44
Wygrał bitew: 26
Krótki opis: Nowsza wersja lekkiego czołgu typu Mk.VI z ulepszonym uzbrojeniem (karabin maszynowy Besa, kal. 15 mm). W produkcji od grudnia 1939 do lipca 1940. Czołg ten zaprojektowano z myślą o wykorzystaniu go w koloniach. Łącznie wyprodukowano 130 pojazdów typu MK VIC.
Light Mk. VIC
anglia
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 32
Wygrał bitew: 16
Krótki opis: Opracowany w 1936 roku w zakładach Vickers-Armstrong i wyprodukowany w latach 1941-1942 w liczbie 177 pojazdów w dwóch podstawowych wersjach (Mk I i Mk ICS). W 1942 roku na mocy ustawy Lend-Lease dwadzieścia takich pojazdów przekazano ZSRR, z czego 19 walczyło na Froncie Wschodnim do października 1943 roku.
Tetrarch
zsrr
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 30
Wygrał bitew: 16
Krótki opis: Powstał na podwoziu czołgu A. Christie M1931. Produkowany w Charkowskiej Fabryce Lokomotyw. W sumie w latach 1932-1935 wyprodukowano 650 BT-2 i 1884 BT-5.
BT-2
zsrr
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 16
Wygrał bitew: 9
Krótki opis: Modyfikacja czołgu Pz. II o wysokiej prędkości przewidziana dla dywizji lekkich utworzonych z kawalerii. Pz.Kpfw.II Ausf. D miał zupełnie nowy kadłub i zawieszenie. Wieżę i działa wzięto z wersji Ausf. C. Zawieszenie złożone było z ośmiu sparowanych kół o dużej średnicy z osobnymi drążkami skrętnymi i bez wałków wspierających. Niektóre czołgi o ulepszonych elementach zawieszenia, wliczając nowe koła napędowe i napinające, zostały oznaczone jako Ausf. E. Według różnych źródeł wyprodukowano około 200–250 pojazdów wersji D i E.
Pz.Kpfw. II Ausf. D
niemcy
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 13
Wygrał bitew: 10
Krótki opis: Czołg wsparcia kawalerii. Opracowany w roku 1934. Produkcję seryjną rozpoczęto w roku 1935, a z taśm montażowych zjechało w sumie 400 takich maszyn. W roku 1938 do produkcji wprowadzono nową wersję oznaczoną jako model H38. Ogółem skonstruowano około 1000 egzemplarzy pojazdów H35/H38/H39.
Hotchkiss H35
francja
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 13
Wygrał bitew: 7
Krótki opis: Prace nad pojazdem bazującym na modelu M2A3 rozpoczęły się w grudniu 1938r. Czołg posiadał nową, dwuosobową wieżę z potężniejszym uzbrojeniem. W sumie od maja 1940 do marca 1941r. wyprodukowano 365 pojazdów. W kwietniu 1942 powstało 10 kolejnych jednostek w celach szkoleniowych. Niektóre pojazdy przekazano Wielkiej Brytani w ramach Lend-Leas'u, inne wcielono do korpusu amerykańskiej piechoty morskiej, gdzie brały udział w działaniach wojennych na Pacyfiku.
M2 Light Tank
usa
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 11
Wygrał bitew: 8
Krótki opis: Poprawiona wersja czołgu T-60. W przeciwieństwie do oryginału, T-45 odznaczał się lepszym pancerzem i wieżą wyposażoną w 45-mm działo z 1938 roku oraz współosiowym karabinem maszynowym DT. Pojazd uznano za przestarzały w czerwcu 1942 roku, szczególnie w porównaniu do T-70. Nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej, ale jeden wyprodukowany prototyp wysłano na front.
T-45
zsrr
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 8
Wygrał bitew: 5
Krótki opis: Ostatnia wersja czołgu lekkiego Pz. II. Pojazd odznaczał się wzmocnionym pancerzem, 2 cm działem Kw.K. 38 i lepszymi urządzeniami obserwacyjnymi. Od marca 1941 roku do grudnia 1942 roku wyprodukowano łącznie 524 pojazdy.
Pz.Kpfw. II
niemcy
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 5
Wygrał bitew: 1
Krótki opis: Zaprojektowany przez Landsverk AB w 1934 jako kolejna rozbudowa czołgu L-10. Konfiguracja pojazdu posiadała kilka rewolucyjnych rozwiązań. Cztery pojazdy sprzedano Austrii, Węgrom i Irlandii. Po kilku przebudowach pojazd wszedł do służby w Szwecji pod nazwą Strindsvagn m/38.
L-60
szwecja
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 5
Wygrał bitew: 3
Krótki opis: Zaprojektowany w sierpniu 1941 roku w Biurze Konstrukcyjnym Fabryki nr 37 pod kierownictwem N. A. Astrowa czołg wszedł do służby we wrześniu 1941 roku i był produkowany seryjnie do lutego 1943 roku. Powstało w sumie 5 920 pojazdów tego typu. Czołg T-60 był wykorzystywany do końca wojny.
T-60
zsrr
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 3
Wygrał bitew: 2
Krótki opis: Opracowany w 1933 roku jako rozbudowana wersja tankietki TK-3. W 1939 roku, aby zwiększyć siłę ognia, 24 pojazdy wyposażono w automatyczne działo wz. 38 FK-A kal. 20 mm. Tankietki wykorzystano jesienią 1939 roku.
TKS z n.k.m. 20 mm
polska
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 3
Wygrał bitew: 2
Krótki opis: Maszyna zaprojektowana w 1928 roku przez J.V. Cardena i V. Loyda. Czołg nigdy nie trafił do służby w Wielkiej Brytanii, był jednak eksportowany do innych krajów, w tym do Chin. W 1937 roku dwadzieścia takich pojazdów walczyło z wojskami japońskimi pod Szanghajem. Sowieckie czołgi T-26 bazujące na Vickersie również trafiały na eksport do Chin, a 82 pojazdy tego typu trafiły do południowych Chin oraz Birmy w latach 1941-1942.
Vickers Mk. E Type B
chiny
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 2
Wygrał bitew: 1
Krótki opis: Opracowany przez Skodę w 1935, służył w armi czechosłowackiej pod nazwą LT vz 35. Podczas okupacji Czechosłowacji przejęte czołgi przemianowano na Pz.Kpfw. 35 (t) i wcielono do Wehrmachtu. Były szeroko wykorzystywane przez Pierwszą Lekką Dywizję (po reorganizacji - Szóstą Dywizję Pancerną) aż do ostatnich miesięcy 1941r. W sumie wyprodukowano 434 tych czołgów.
Pz.Kpfw. 35 (t)
niemcy
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 1
Wygrał bitew: 1
Krótki opis: Czołg na cele eksportowe stworzony przez firmę Krupp. Pierwszy prototyp przeszedł próby w 1940 roku, ale prace nad nim przerwano, a projekt nie zdołał przyciągnąć potencjalnych klientów. Zbudowano tylko jeden prototyp, który został później zezłomowany.
MKA
niemcy
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 1
Wygrał bitew: 1
Krótki opis: Ten lekki pojazd kołowo-gąsienicowy wyposażony w karabiny maszynowe został zaprojektowany na potrzeby kawalerii USA. Testy pierwszego prototypu rozpoczęły się w kwietniu 1937 roku i trwały do 1939. Model T7 został jednak porzucony na rzecz pojazdów gąsienicowych.
T7 Combat Car
usa
Czołgi lekkie
2
Rozegrał bitew: 178
Wygrał bitew: 98
Krótki opis: Eksperymentalny czołg lekki T1E1 zaprojektowany przez firmę Cunningham był wersją rozwojową czołgu T1. Do kwietnia 1928 roku wyprodukowano cztery pojazdy. Po przejściu przez pojazd prób w listopadzie 1928 roku, podjęto decyzję o pogrubieniu pancerza, co doprowadziło do stworzenia kolejnej wersji - T1E2.
T1 Cunningham
usa
Czołgi lekkie
1
Rozegrał bitew: 25
Wygrał bitew: 14
Krótki opis: Pierwszy radziecki czołg, który wszedł do produkcji seryjnej. W latach 1928-1931 wyprodukowano 959 pojazdów.
MS-1
zsrr
Czołgi lekkie
1
Rozegrał bitew: 12
Wygrał bitew: 5
Krótki opis: W latach 1930-1934 wyprodukowano 4 prototypy o różnym uzbrojeniu, liczebności załogi, masie i właściwościach trakcyjnych.
Leichttraktor
niemcy
Czołgi lekkie
1
Rozegrał bitew: 1
Wygrał bitew: 1
Krótki opis: Lekki czołg kołowo-gąsienicowy został zaprojektowany na bazie podwozia ciągnika Hanomag WD-50. Pojazd nigdy nie wszedł do służby, gdyż po wynikach testów został uznany za przestarzały. Wyprodukowano kilka pojazdów w trzech wersjach; trzy wyeksportowano do Włoch i ZSRR. W czasie niemieckiej okupacji jedyny pojazd pozostały w Czechosłowacji przetrwał w formie pomnika.
Kolohousenka
czechosłowacja
Czołgi lekkie
1
Rozegrał bitew: 1
Wygrał bitew: 0
Krótki opis: Projekt NC-2 (nazwa komercyjna NC-31) był modyfikacją czołgu Renault FT-17, która charakteryzowała się miękkim zawieszeniem oraz gumowymi, karbowanymi gąsienicami Kegresse-Hinstin. Dzięki tym elementom oraz ulepszonej jednostce napędowej, czołg osiągał wyższą prędkość maksymalną, 16 km/h. W sumie do Chin wyeksportowano 15 pojazdów tego typu.
Renault NC-31
chiny
Czołgi lekkie
1
Rozegrał bitew: 1
Wygrał bitew: 1
Krótki opis: Ten pojazd został zaprojektowany na bazie francuskiego czołgu lekkiego Renault FT. Pierwszy prototyp powstał w 1919 roku. W latach od 1921 do 1930 wyprodukowano łącznie 150 pojazdów z działami wyposażonymi w automatyczne ładowanie i karabiny maszynowe. 26 z tych pojazdów wyeksportowano. Pojazdy służyły do 1943 roku.
Fiat 3000
włochy
Czołgi lekkie
1
Rozegrał bitew: 1
Wygrał bitew: 0
Krótki opis: Rozwijany od 1925 do 1928 roku we Francji jako ulepszona wersja czołgu Renault FT. Projekt modernizacji zakończono i czołg ujrzał produkcję seryjną. W 1929 roku Japonia zakupiła łącznie 10 pojazdów i oznaczyła jako Otsu-Gata Sensha (Czołg Model B). Japońskie pojazdy były nieco unowocześnione i powszechnie używane zarówno w akcji jak i w celach treningowych.
Renault Otsu
japonia
Czołgi lekkie
1
Rozegrał bitew: 235
Wygrał bitew: 131
Krótki opis: Eksperymentalny czołg średni. Opracowywano go od 1953 do 1958 roku w Niżnym Tagile - miał zastąpić T-54. Stworzono dwa prototypy, ale w 1958 roku projekt został zakończony, gdyż do dalszych prac wybrano Object 430.
Object 140
zsrr
Czołgi średnie
10
Rozegrał bitew: 165
Wygrał bitew: 87
Krótki opis: Czołg eksperymentalny. Efekt kolejnych prac nad rozwojem pojazdu AMX-13. Maszyna została poddana testom, ale nigdy nie weszła do produkcji seryjnej ani do czynnej służby. Skonstruowano jedynie dwa pojazdy.
Bat.-Châtillon 25 t
francja
Czołgi średnie
10
Rozegrał bitew: 128
Wygrał bitew: 63
Krótki opis: We wczesnych latach 60. XX wieku Mitsubishi rozpoczęło opracowanie nowego czołgu zgodnego z wymaganiami rządu dotyczącymi uzbrojenia i zdolności obronnych. Pierwsze dwa prototypy czołgu STB-1 zbudowano do prób we wrześniu 1969 roku. W 1970 roku prototypy te zostały pokazane dziennikarzom i uczestniczyły w paradzie wojskowej.
STB-1
japonia
Czołgi średnie
10
Rozegrał bitew: 124
Wygrał bitew: 65
Krótki opis: Object 430U jest wersją czołgu średniego Object 430 z przedziałem przeniesienia napędu z silnika umieszczonym z tyłu. Ta wersja miała charakteryzować się poprzecznie ułożonym silnikiem i dwoma przekładniami planetarnymi. To rozwiązanie techniczne pozwoliło powiększyć przestrzeń w środku i zmniejszyć masę pojazdu. Pojazd był rozwijany w latach 1953-1957 w celu zastąpienia T-54, ale prace przerwano w 1961 roku na korzyść Object 432.
Object 430U
zsrr
Czołgi średnie
10
Rozegrał bitew: 6
Wygrał bitew: 4
Krótki opis: Niemiecka armia domagała się, aby czołgi serii E miały układ przeniesienia napędu zamontowany w tylnej części kadłuba. Jednakże maszyny E 50 oraz E 75 wykorzystywały przedział silnikowy zapożyczony z pojazdu Tiger II, co uniemożliwiało przeniesienie tego ważnego elementu w inne miejsce. Dopiero czołg E 50 Ausf. M oparty na przerobionym projekcie pojazdu E 50 doczekał się przekładni umieszczonej w tylnej części kadłuba.
E 50 Ausf. M
niemcy
Czołgi średnie
10
Rozegrał bitew: 725
Wygrał bitew: 417
Krótki opis: Prototyp wozu powstał w 1944r. Po testowaniu w latach 1945-47 na stan armii został wprowadzony wz. 1947 r. Po wyprodukowaniu 713 pojazdów w 1949 r rozpoczęto produkcję nowego modelu czołgu.
T-54
zsrr
Czołgi średnie
9
Rozegrał bitew: 330
Wygrał bitew: 164
Krótki opis: W latach 1950–1951 inżynierowie firmy FAMH (Compagnie des forges et aciéries de la marine et d'Homécourt) pracowali nad rozwojem czołgu średniego z działem 90 mm i obrotową wieżą. Prace przerwano na wczesnym etapie projektowym. Później wszystkie części pojazdu włączono do czołgu Batignolles-Châtillon 25 t.
Bat.-Châtillon 25 t AP
francja
Czołgi średnie
9
Rozegrał bitew: 330
Wygrał bitew: 167
Krótki opis: Pierwszy czołg opracowany w Japonii po zakończeniu II WŚ. Rozwijany od 1954 do 1961 na bazie amerykańskiego czołgu M47. Zmniejszono rozmiary czołgu i zredukowano pancerz. W rezultacie czołg stał się lżejszy, aby spełniał wymagania japońskich sił zbrojnych.
Type 61
japonia
Czołgi średnie
9
Rozegrał bitew: 291
Wygrał bitew: 167
Krótki opis: Czołg średni z wieżą oscylacyjną i automatycznym mechanizmem ładującym. Opracowany na bazie czołgu M48 w połowie lat pięćdziesiątych XX wieku. Zbudowano dwa prototypy. Jednak podczas prób automatyczny mechanizm ładujący okazał się wadliwy i projekt zarzucono w 1957 roku.
T54E1
usa
Czołgi średnie
9
Rozegrał bitew: 271
Wygrał bitew: 163
Krótki opis: Opracowany w biurze konstrukcyjnym fabryki numer 73 na początku roku 1953. Od 8 marca do 10 marca 1953 roku ministerstwo transportu i inżynierii ciężkiej rozważało ten projekt wraz z wersją alternatywną czołgu o bardziej konwencjonalnej konfiguracji. Jednakże późniejszy rozwój został przerwany.
Object 430 Version II
zsrr
Czołgi średnie
9
Rozegrał bitew: 195
Wygrał bitew: 119
Krótki opis: W 1945 roku E 50 był projektowany by zastąpić Panther i Panther II jako podstawowy czołg średni Panzerwaffe. Istniał jedynie na papierze.
E 50
niemcy
Czołgi średnie
9
Rozegrał bitew: 92
Wygrał bitew: 56
Krótki opis: Ulepszona wersja czołgu T-55. Wóz T 55A charakteryzował się wyższym poziomem zabezpieczeń jądrowych oraz brakiem karabinu maszynowego. Od roku 1962 do 1970 ZSRR dostarczył Niemcom Wschodnim około 1800 czołgów T-55 i T 55A.
T 55A
niemcy
Czołgi średnie
9
Rozegrał bitew: 86
Wygrał bitew: 50
Krótki opis: Prototyp tego czołgu średniego rozwijano od 1953 do 1957 roku, aby zastąpić czołg T-54. Władze radzieckie potrzebowały czołgu o większej odporności nuklearnej i sile ognia. W rezultacie, w 1961 roku projekt został porzucony na korzyść czołgu Object 432. Wyprodukowano kilka prototypów tego pojazdu.
Object 430
zsrr
Czołgi średnie
9
Rozegrał bitew: 531
Wygrał bitew: 290
Krótki opis:

usa
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 340
Wygrał bitew: 190
Krótki opis: Wprowadzony na stan armii w 1944 roku. Do końca wojny wyprodukowano 965 pojazdów. Czołg pozostawał w służbie do końca lat 70-tych.
T-44
zsrr
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 282
Wygrał bitew: 141
Krótki opis: Średni czołg z wieżą oscylacyjną i automatycznym mechanizmem ładującym. Opracowany na bazie eksperymentalnego czołgu średniego T42 w połowie lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Pojazd nigdy nie trafił do produkcji seryjnej.
T69
usa
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 247
Wygrał bitew: 146
Krótki opis: Pierwszy japoński czołg powojenny był opracowany na bazie czołgów amerykańskich. Czołg STA-1 opracowano, biorąc pod uwagę ukształtowanie terenu Japonii, specyfikę sieci kolejowej oraz cechy antropometryczne japońskich czołgistów. Zbudowano tylko jeden prototyp: w grudniu 1956 roku.
STA-1
japonia
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 240
Wygrał bitew: 122
Krótki opis: Projekt czołgu średniego zaproponowany przez firmę Škoda jako część rozwijanej w Czechosłowacji koncepcji pojazdu ogólnego przeznaczenia. Nie wyprodukowano żadnych prototypów.
TVP VTU Koncept
czechosłowacja
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 181
Wygrał bitew: 97
Krótki opis: Pojazd został opracowany w roku 1943. W roku 1944 zamówiono dwa prototypy z istniejącą już wieżą Panther I. W roku 1945 firma MAN wyprodukowała tylko jeden z nich.
Panther II
niemcy
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 168
Wygrał bitew: 92
Krótki opis: Prace nad czołgiem Object 416 rozpoczęto w biurze konstrukcyjnym fabryki nr 75 jesienią 1949 roku. Do marca projekt był już gotowy. Ze względu na problemy techniczne z wieżą, działający prototyp skonstruowano dopiero w kwietniu 1952 roku. Kolejny powstał po wprowadzeniu ulepszeń latem 1963, ale pojazd nigdy nie trafił do produkcji masowej.
Object 416
zsrr
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 124
Wygrał bitew: 74
Krótki opis: Konkretyzacja szkicu rozwijanego na zamówienie generała Francesco Rossi, który wierzył, że w nowej wojnie sprawdzą się tylko lekkie pojazdy ważące do 35 ton. Nie zatwierdzono tego innowacyjnego projektu; rozwój zarzucono, kiedy Włochy przystąpiły do projektu Czołgu Standardowego.
Progetto M35 mod 46
włochy
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 79
Wygrał bitew: 48
Krótki opis: Aby zwiększyć siłę ognia, w styczniu 1945 roku w czołgu T26E1 zamontowano nową, długolufową armatę kalibru 90 mm. Tak stworzony prototyp nazwano T26E4. Prace zawieszono w styczniu 1947 roku ze względu na problemy z armatą i mechanizmem ładującym. Do tego czasu powstało 25 egzemplarzy, ale żaden nie trafił do służby.
T26E4 SuperPershing
usa
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 37
Wygrał bitew: 24
Krótki opis: W roku 1946 firma AMX przedstawiła projekt nowego pojazdu. Mocny silnik i niska waga miały zapewniać dużą mobilność, a 90mm działo ze zautomatyzowanym podajnikiem amunicji - wysoką szybkostrzelność. Mimo to, duże rozmiary, cienki pancerz, wysoki koszt i złożoność projektu sprawiały, że pomysł nie wydawał się atrakcyjny i nigdy nie przeszedł do fazy prototypowej.
AMX Chasseur de chars
francja
Czołgi średnie
8
Rozegrał bitew: 218
Wygrał bitew: 114
Krótki opis: W późnych latach czterdziestych XX wieku firma Landsverk rozwinęła serię czołgów przeznaczonych głównie na eksport. Czołg średni Strv Leo był najcięższy w tej serii. Zainteresowała się nim armia, ale nie miał on do zaoferowania żadnych znaczących korzyści nad zagranicznymi odpowiednikami dostępnymi w sprzedaży. W końcu armia zdecydowała się na inny projekt.
Leo
szwecja
Czołgi średnie
7
Rozegrał bitew: 151
Wygrał bitew: 79
Krótki opis: Prace nad tym pojazdem zaczęto na przełomie 1941 roku pod inicjatywą S. Ginsburga. Po zakończonych sukcesem testach zaczęto prace nad drugim prototypem w 1942 roku.
KV-13
zsrr
Czołgi średnie
7
Rozegrał bitew: 140
Wygrał bitew: 74
Krótki opis: Ten wóz był projektowany wiosną 1942 roku jako następca T-34. T-43 został rekomendowany do służby, ale prace nad projektem wstrzymano na korzyść rozwoju T-34. Pojazd nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.
T-43
zsrr
Czołgi średnie
7
Rozegrał bitew: 139
Wygrał bitew: 86
Krótki opis: Projekt pojazdu został opracowany w Fabryce nr 183 przez inżyniera I. S. Bera w kwietniu 1941 roku. Konstrukcja miała być wytwarzana w trzech różnych wersjach o zróżnicowanym opancerzeniu, uzbrojeniu, masie bojowej oraz prędkości. Budowę prototypu zaplanowano na początek roku 1942. Projekt jednak porzucono ze względu na wybuch wojny pomiędzy ZSRR i Niemcami.
A-44
zsrr
Czołgi średnie
7
Rozegrał bitew: 138
Wygrał bitew: 70
Krótki opis: Rozwojowa wersja radzieckiego czołgu T-34-85 zaproponowana w kwietniu 1954 roku. Czechosłowacki wariant pojazdu miał otrzymać 100 mm działo i powiększoną wieżę. Rozpoczęcie produkcji planowano na 1955 rok, ale nigdy nie rozpoczęto prac.
Konštrukta T-34/100
czechosłowacja
Czołgi średnie
7
Rozegrał bitew: 129
Wygrał bitew: 58
Krótki opis: Na początku 1945 roku wyprodukowano jeden prototyp. Pojazd przeszedł próby i został zatwierdzony do służby. Jednakże Japonia została pokonana przed rozpoczęciem produkcji seryjnej. Po kapitulacji prototyp został skonfiskowany przez amerykańskie władze okupacyjne i przesłany do Stanów Zjednoczonych.
Type 5 Chi-Ri
japonia
Czołgi średnie
7
Rozegrał bitew: 115
Wygrał bitew: 61
Krótki opis: Ten sławny czołg był produkowany między styczniem 1943 a kwietniem 1945 roku. Ogółem powstało 5796 sztuk, plus 8 pojazdów zbudowanych na podwoziu serii F.
Panther
niemcy
Czołgi średnie
7
Rozegrał bitew: 277
Wygrał bitew: 142
Krótki opis: Ostateczna wersja czołgu T-34 z 1943 roku. Wprowadzenie nowej, trzyosobowej wieży pozwoliło na instalację mocniejszego działa kal. 85 mm. Ta innowacja znacząco podniosła skuteczność bojową czołgu w porównaniu do jego poprzednika, T-34-76. Wyprodukowano łącznie 35 000 pojazdów tego typu w różnych wariantach. Niektóre z nich pełnią służbę w kilku krajach aż do dziś.
T-34-85
zsrr
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 202
Wygrał bitew: 110
Krótki opis: Wariant czołgu Pz.Kpfw. V Panther Ausf. G, najliczniej produkowanej wersji niemieckiego czołgu Panther. Dwa niemieckie czołgi Panther Ausf. G zostały zdobyte przez polskie oddziały podczas Powstania Warszawskiego 2 sierpnia 1944 roku. Powstańcy namalowali na pojazdach barwy narodowe i różne emblematy, co ma odzwierciedlenie w grze. Jeden z czołgów został przezwany „Pudel” i był używany w walkach w mieście.
Pudel
polska
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 173
Wygrał bitew: 104
Krótki opis: Zmodyfikowana wersja czołgu T-34-85 produkowana w Fabryce nr 183. W porównaniu do poprzednika wzmocniono przedni pancerz i osłabiono tylny, a baki z paliwem zostały przeniesione do tyłu pojazdu. Powstał tylko jeden prototyp. Produkcja została wstrzymana po tym, jak okazało się, że zawieszenie czołgu jest wadliwe.
T-34-85M
zsrr
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 155
Wygrał bitew: 94
Krótki opis: Cromwell został opracowany w latach 1941-1942 przez firmę BRC&W. Od końca roku 1943 do 1945 wyprodukowano w sumie 1070 egzemplarzy. Szeroko wykorzystywane przez Armię brytyjską podczas kampanii w Europie północno-zachodniej, w latach 1944-1945.
Cromwell
anglia
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 120
Wygrał bitew: 59
Krótki opis: Firma Porsche zaproponowała koncepcję nowego pojazdu w 1939 roku. 5 marca 1941 roku, po licznych zatwierdzeniach, firma przygotowała projekty, a w lipcu 1941 wyprodukowała prototyp ze stali niestopowej. Kadłub i podwozie (z wyposażeniem odczepianym do okopywania) przeszły próby wydajnościowe. Wyprodukowano jeden drewniany prototyp wieży i jeden drewniany prototyp kadłuba. W 1942 roku projekt porzucono na korzyść nowych czołgów ciężkich.
VK 30.01 (P)
niemcy
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 116
Wygrał bitew: 63
Krótki opis: ZSRR wyeksportował do Chin ok. 1800 wozów T-34-76 i T-34-85. W roku 1954 rząd chiński zdecydował o rozpoczęciu własnej produkcji T-34-85 począwszy od roku 1958 - nowy pojazd oznaczono jako Type 58. Produkcji jednakże nigdy nie rozpoczęto, a siły pancerne Chin musiały bazować na modyfikowanych wersjach T-34.
Type 58
chiny
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 100
Wygrał bitew: 54
Krótki opis: Czołg średni Type 4 Chi-To został opracowany w 1943 roku w oparciu o podwozie czołgu Chi-Nu. Miał zastąpić czołg Chi-Ha. Jednakże nie uruchomiono produkcji seryjnej ze względu na braki w częściach i niedobór materiałów. Wyprodukowano łącznie sześć podwozi i zbudowano na nich tylko dwa czołgi.
Type 4 Chi-To
japonia
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 95
Wygrał bitew: 51
Krótki opis: We wczesnych latach pięćdziesiątych XX wieku do służby w szwedzkiej armii wszedł czołg średni Centurion, ale potrzebny był pojazd lżejszy i o lepszej manewrowości. Zdecydowano się na modernizację starych pojazdów Strv m/42 poprzez wyposażenie ich w nowe wieże i uzbrojenie. Czołg otrzymał nową nazwę, Strv 74. Od 1957 do 1960 roku wyprodukowano łącznie 225 pojazdów. Szwedzka armia używała pojazdów aż do końca 1984 roku.
Strv 74
szwecja
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 91
Wygrał bitew: 48
Krótki opis: P.43 bis jest jedną z wersji włoskiego czołgu średniego rozwijanego w połowie lat czterdziestych. W nowym pojeździe planowano umieścić 90-mm działo. Czołg miał w zamierzeniu z powodzeniem stawić czoła istniejącym pojazdom.
P.43 bis
włochy
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 82
Wygrał bitew: 46
Krótki opis: Ten pojazd został zaprojektowany dla Armii Niemieckiej jako kolejne stadium czołgu średniego T-24 w 1942 roku. Projekt uznano za przestarzały. Nie wyprodukowano żadnych prototypów.
Škoda T 25
czechosłowacja
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 80
Wygrał bitew: 42
Krótki opis: Czołg średni zaprojektowany przez firmę MAN jako wóz trzydziestotonowy. Jednocześnie w zakładach Daimler-Benz powstał konkurencyjny projekt. 13 maja 1942 roku oba projekty przedłożono Ministerstwu Uzbrojenia i Wojny. Wybrano projekt firmy MAN, czołg wszedł do służby jako Pz.Kpfw. V Panther.
VK 30.02 (M)
niemcy
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 80
Wygrał bitew: 49
Krótki opis: Projekt został opracowany przez Biuro Konstrukcyjne Fabryki Lokomotyw Charkowskiego Kominternu nr 183. Pojazd miał zastąpić T-34. Prace bazowano na wynikach analizy najnowszych maszyn niemieckich tego czasu. Fasadowy komisja zbadała materiały i zaproponowała szereg udoskonaleń. Mimo tego, prace nad pojazdem wstrzymano zaraz po rozpoczęciu wojny.
A-43
zsrr
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 48
Wygrał bitew: 24
Krótki opis: W połowie 1939 roku Edward Habich zaprojektował kilka pojazdów, uwzględniając doświadczenia niemieckich i radzieckich inżynierów. Jeden z tych projektów miał zawieszenie Hortsmanna, 60-milimetrowy pochyły pancerz, małą niemiecką wieżę i działo o wysokiej penetracji i małym odrzucie. W ten sposób Habich zaprojektował pojazd łączący cechy niemieckiego czołgu średniego Pz.Kpfw.IV i radzieckiego czołgu średniego T-34. Prace przerwano po ataku na Polskę w 1939 roku.
40TP Habicha
polska
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 44
Wygrał bitew: 28
Krótki opis: Ciężko opancerzony szturmowy wariant czołgu M4A3 (75)W. Pojazd posiadał dodatkowe płyty pancerne o grubości 38mm, ulepszony właz do luku silnikowego oraz nową wieżę z rozbydowanym pancerzem, bazującą na modelu T23.
M4A3E2 Sherman Jumbo
usa
Czołgi średnie
6
Rozegrał bitew: 318
Wygrał bitew: 189
Krótki opis: Legenda radzieckich sił pancernych. Najliczniej produkowany czołg II wojny światowej. Od 1940 do 1944 roku w różnych zakładach ZSRR wyprodukowano 33805 pojazdów w trzech podstawowych wersjach.
T-34
zsrr
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 200
Wygrał bitew: 111
Krótki opis: Pz IV w wariancie G był produkowany od maja 1942r. W kwietniu 1943 rozpoczęto prace nad wariantem H - ostatecznie najliczniej produkowaną wersją Pz IV. Ausf. H miał to samo ulepszone działo co Ausf. G i posiadał pojedynczą płytę czołową o grubości 80mm zamiast rozwiązania wielowarstwowego. Nowy układ przeniesienia napędu minimalnie zmniejszył prędkość pojazdu, ale był bardziej niezawodny. Czołgi w tym wariancie wyposażano również w ekrany siatkowe o grubości 5-8mm na kadłubie i bokach wieży. W sumie wyprodukowano 3774 sztuki Ausf. H.
Pz.Kpfw. IV Ausf. H
niemcy
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 177
Wygrał bitew: 107
Krótki opis: Pierwszy model Shermana, który wszedł do produkcji seryjnej. Wyprodukowano łącznie 49234 egzemplarzy tego czołgu. Po raz pierwszy został użyty bojowo w Afryce Północnej.
M4 Sherman
usa
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 142
Wygrał bitew: 85
Krótki opis: Czołg średni Type 3 Chi-Nu Kai jest połączeniem zawieszenia i wieży z Type 3 Chi-Nu oraz działa z Type 4 Chi-To. Zbudowano tylko jeden prototyp, który był gotowy do prób w marcu 1945 roku.
Type 3 Chi-Nu Kai
japonia
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 98
Wygrał bitew: 55
Krótki opis: Spośród 1,800 czołgów T-34 dostarczonych Chinom przez ZSRR na początku lat 50, była tam grupa T-34-76. Po odbyciu służby w ChALW, prawie wszystkie zostały wysłane do Korei Północnej. Kolejne ulepszenia, m.in. nowy silnik i zmodernizowane zawieszenie, wprowadzone przez Chińczyków, znacznie wpłynęły na przydatność tych czołgów.
Type T-34
chiny
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 97
Wygrał bitew: 58
Krótki opis: Brytyjski czołg, który sprowadzano do ZSRR w ramach Lend-Lease'u. W grudniu 1941 roku jeden pojazd Matilda został wyposażony w radzieckie działo ZiS-5 kal. 76,2 mm oraz karabin maszynowy DT. Polepszone zdolności penetracji oraz wykorzystanie pocisków odłamkowo-burzących zwiększyły siłę ognia. Nie ma danych dotyczących przebudowy tego pojazdu na masową skalę.
Matilda IV
zsrr
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 70
Wygrał bitew: 38
Krótki opis: Czołg średni Type 3 Chi-Nu jest modyfikacją czołgu Тype 1 Chi-He z nową wieżą i działem. Ten czołg był najpotężniejszym spośród produkowanych seryjnie japońskich czołgów z okresu wojny. Wyprodukowano jednak łącznie tylko 60 pojazdów ze względu na braki części i materiałów.
Type 3 Chi-Nu
japonia
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 54
Wygrał bitew: 32
Krótki opis: Rozwijany dla Wehrmachtu w okupowanej Czechosłowacji w 1941 roku. Projekt odznaczał się pochyłymi płytami pancerza i wzmocnionym uzbrojeniem bazującym na radzieckim Т-34. Projekt uznano za przestarzały. Nie wyprodukowano żadnych prototypów.
Škoda T 24
czechosłowacja
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 46
Wygrał bitew: 24
Krótki opis: P.43 jest projektem włoskiego czołgu średniego rozwijanym w połowie lat czterdziestych. Wyprodukowano tylko drewniany prototyp w skali 1:10.
P.43
włochy
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 41
Wygrał bitew: 22
Krótki opis: Rozwój tego czołgu średniego (oznaczenie robocze 20/25TP) rozpoczęto w Polsce w styczniu 1937 roku. Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu Ministerstwa Spraw Wojskowych (KSUS) zaproponował dwie wersje tego pojazdu. Druga z nich miała pancerz o grubości 50 mm i ulepszoną jednostkę napędową. Istniał tylko na papierze.
25TP KSUST II
polska
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 39
Wygrał bitew: 20
Krótki opis: Rozwijany na bazie czołgu średniego Lago w latach trzydziestych XX wieku. 75-mm działo Bofors zamontowano w 22.5-tonowym czołgu. Wyprodukowano łącznie 282 pojazdy w różnych wariantach. Warianty TM, TH i TV używały bliźniaczych silników Scania-Vabis L-603 dostarczających 160 koni mechanicznych mocy, natomiast czołgi Strv m/42 EH były napędzane pojedynczym silnikiem Volvo A8B o mocy 370 koni mechanicznych.
Strv m/42
szwecja
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 23
Wygrał bitew: 15
Krótki opis: Pojazd ten uzbrojono w sześciofuntowe działo, które zamontowano w wieży A27. Wyprodukowano tylko jeden prototyp, po czym zrezygnowano z dalszych prac nad projektem z powodu komplikacji przy montażu wieży. Pojazd nigdy nie wszedł do czynnej służby.
Matilda Black Prince
anglia
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 16
Wygrał bitew: 10
Krótki opis: Crusader został opracowany przez firmę Nuffield Mechanizations Ltd. w latach 1938-1940. Od roku 1941 do 1943 wyprodukowano ponad 5300 pojazdów. Najliczniej wykorzystywano je podczas kampanii w Afryce Północnej, w latach 1941-1942.
Crusader
anglia
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 6
Wygrał bitew: 5
Krótki opis: Ekranowanie T-34 było jednym ze sposobów na poprawienie jakości pancerza czołgów serii T-34. Ten wariant ekranowania został opracowany przez inżynierów 48. Instytutu Badawczego i Fabryki nr 112 pod kierownictwem I. Burcewa. W testach polowych ekranowane burty były w stanie wytrzymać ogień dział przeciwczołgowych kalibru od 37 do 50 mm, ale były przebijane pociskami przeciwpancernymi kal. 88 i 75 mm. Wszystkie wyprodukowane prototypy wysłano na front, gdzie zostały stracone w boju.
T-34 shielded
zsrr
Czołgi średnie
5
Rozegrał bitew: 106
Wygrał bitew: 43
Krótki opis: Amerykański czołg średni z czasów II wojny światowej. Pojazd został nazwany na cześć generała wojsk konfederacji z amerykańskiej wojny secesyjnej, Roberta E. Lee. Szeroko znany również pod swoim brytyjskim oznaczeniem—M3 Grant—nadanym na cześć generała Unii, Ulyssessa Granta. M3 powstał w 1940 roku na bazie czołgu M2. Od czerwca 1941 do grudnia 1942 roku był produkowany masowo. Wyprodukowano 6258 egzemplarzy tego pojazdu w różnych wersjach.
M3 Lee
usa
Czołgi średnie
4
Rozegrał bitew: 55
Wygrał bitew: 24
Krótki opis: Czołg T-28 został opracowany przez Eksperymentalne Biuro Projektowe Maszyn fabryki im. Woroszyłowa. Pojazd wszedł do służby 11 sierpnia 1933r. W sumie między 1933 a 1940 rokiem w fabryce im. Kirowa powstały 503 sztuki. W okresie masowej produkcji T-28 przeszedł wiele zmian projektowych i modyfikacji. Pojazdy wykorzystywano w wojnie z Finlandią w zimie 1939-40 oraz na początku 2 w.św.
T-28
zsrr
Czołgi średnie
4
Rozegrał bitew: 33
Wygrał bitew: 17
Krótki opis: V-8-H był wersją rozwojową czołgu średniego PS-II-b i lekkiego czołgu piechoty P-II-b. Pojazd przechodził próby od lata 1937 roku do wiosny 1938 roku. Jesienią 1938 roku przetestowano go ponownie. Po usunięciu wszystkich usterek, czołg wszedł do służby pod nazwą ST vz.39. Pojazd nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.
ST vz. 39
czechosłowacja
Czołgi średnie
4
Rozegrał bitew: 32
Wygrał bitew: 17
Krótki opis: Prace projektowe nad tym pojazdem rozpoczęto pod koniec 1940 roku, ale ze względu na trudności ze znalezieniem odpowiedniego silnika, pierwszy prototyp powstał dopiero na początku 1942 roku. Produkcję seryjną uruchomiono w 1943 roku w Turynie. Po kapitulacji Włoch jesienią 1943 roku, czołg wszedł do służby pod nazwą Panzerkampfwagen P40 737(i) i był używany przez niemieckie dywizje rezerwowe jako stałe stanowiska ogniowe. Wyprodukowano łącznie 100 tych pojazdów.
P26/40
włochy
Czołgi średnie
4
Rozegrał bitew: 23
Wygrał bitew: 15
Krótki opis: Prace konstrukcyjne trwały w latach 1936-1938. W sumie do sierpnia 1943 r. wyprodukowano 2987 egzemplarzy. To jedyny czołg brytyjski, wykorzystywany przez całą II wojnę światową.
Matilda
anglia
Czołgi średnie
4
Rozegrał bitew: 18
Wygrał bitew: 11
Krótki opis: Czołg średni Type 1 Chi-He był wersją rozwojową czołgu Type 97 Chi-Ha. Został opracowany w 1941 roku, jednakże z uwagi na brak stali, produkcja rozpoczęła się dopiero w 1943 roku. Wyprodukowano łącznie tylko 170 czołgów tego typu. Większość z nich zachowano do obrony Japonii i nigdy nie użyto ich w walce.
Type 1 Chi-He
japonia
Czołgi średnie
4
Rozegrał bitew: 8
Wygrał bitew: 5
Krótki opis: Firma Landsverk rozpoczęła prace nad tym pojazdem w 1936 roku. Nowy pojazd zawierał pewne elementy czołgu lekkiego L-60. W 1939 roku projektem zainteresowały się Węgry. Do czasu powstania pierwszego prototypu w 1940 roku, Węgry zdecydowały się na rozwój własnego czołgu średniego w oparciu o czołg Škoda Т-21. Później, niektóre rozwiązania techniczne zastosowano w procesie rozwijania czołgu Strv m/42.
Lago
szwecja
Czołgi średnie
4
Rozegrał bitew: 61
Wygrał bitew: 40
Krótki opis: Rozwijany przez Mitsubishi od 1935 do 1937 r. Pojazd ten był produkowany seryjnie od 1938 do 1942 r., równolegle do ulepszonego Shinhoto Chi-Ha, który produkowano od 1941 do 1942 r. Powstało łącznie 1220 pojazdów obu typów. Czołgi Chi-Ha oraz Shinhoto Chi-Ha były licznie używane przez siły japońskie w Chinach, na wyspach Pacyfiku i na Wyspach Kurylskich. Po kapitulacji Japonii pojazdy te służyły zarówno w siłach PLA, jak i Kuomintangu w Chińskiej Wojnie Domowej od 1946 do 1949 r.
Type 97 Chi-Ha
japonia
Czołgi średnie
3
Rozegrał bitew: 56
Wygrał bitew: 30
Krótki opis: Jedyny amerykański czołg średni, który został przyjęty do służby w okresie międzywojennym. Pojazd był wyposażony w działo 37 mm i sześć karabinów maszynowych 7.62 mm, z których cztery były zamontowane na obrotowych jednostkach ogniowych. Dwa nieobrotowe karabiny maszynowe były umieszczone na przodzie kadłuba. Pomimo niezbyt imponujących cech bojowych pojazdu M2A1 stał się kamieniem milowym dla amerykańskiego rozwoju czołgów od czasu wczesnego projektu, dzięki łatwej możliwości zaadaptowania do produkcji seryjnej. W 1940 roku wyprodukowano 94 pojazdy.
M2 Medium Tank
usa
Czołgi średnie
3
Rozegrał bitew: 19
Wygrał bitew: 11
Krótki opis: Rozwijany w 1934 roku przez biuro czołgów w dziale ekonomicznym Zjednoczonego Państwowego Zarządu Politycznego. Projekt miał na celu zastąpienie T-28. Działający prototyp zbudowano w 1935 roku w Leningradzie, w Eksperymentalnej Fabryce Kirowa (Fabryka Nr 185), pod kierownictwem inżyniera W. N. Cejna. Pojazd był dostarczony z napędem kołowym i gąsienicowym. Wszedł do służby w lutym 1936 roku, a jego produkcję rozpoczęto w leningradzkiej Fabryce Kirowa. Wyprodukowano tylko kilka pojazdów, zanim zrezygnowano z dalszej produkcji ze względu na skomplikowaną konstrukcję i niesolidne podwozie.
T-29
zsrr
Czołgi średnie
3
Rozegrał bitew: 15
Wygrał bitew: 7
Krótki opis: Z 400 pojazdów, które były na stanie armii francuskiej, część została zdobyta przez Niemców w 1940 roku. Były wykorzystywane do szkolenia i na drugorzędnych odcinkach frontu.
Pz.Kpfw. S35 739 (f)
niemcy
Czołgi średnie
3
Rozegrał bitew: 14
Wygrał bitew: 9
Krótki opis: Włoski czołg średni produkowany od początku 1943 roku. Po kapitulacji Włoch wyprodukowano łącznie 90 pojazdów, z których niektóre zostały skonfiskowane przez Niemców. Później skonstruowano jeszcze 28 pojazdów. Te czołgi były używane przez Niemców w walce z partyzantami w Jugosławii, jak również w batalionach Leonessa i Leoncello Sił Zbrojnych Włoskiej Republiki Socjalnej.
M15/42
włochy
Czołgi średnie
3
Rozegrał bitew: 60
Wygrał bitew: 31
Krótki opis: Eksperymentalny czołg średni. Projektowany i testowany od 1930 do 1932 roku. Nie był produkowany seryjnie.
T2 Medium Tank
usa
Czołgi średnie
2
Rozegrał bitew: 2
Wygrał bitew: 2
Krótki opis: Ten pojazd był ulepszoną wersją pojazdu M13/40. Pierwsze czołgi wyprodukowano latem 1941 roku. W przeciwieństwie do M13/40, ten pojazd był wyposażony w mocniejszy silnik i nowe filtry powietrza oraz paliwa, które lepiej sprawdzały się w trudnych warunkach afrykańskiego klimatu. Wyprodukowano łącznie 752 pojazdy.
M14/41
włochy
Czołgi średnie
2
Rozegrał bitew: 1
Wygrał bitew: 1
Krótki opis: Pierwszy czołg brytyjski z działem zamontowanym w ruchomej wieży. Prace rozpoczęto w roku 1922 w zakładach Vickers. W latach 1923-1925 wyprodukowano kilkadziesiąt egzemplarzy. Czołg użytkowano w latach 1924-1938.
Vickers Medium Mk. I
anglia
Czołgi średnie
1
Rozegrał bitew: 609
Wygrał bitew: 323
Krótki opis: Prace nad czołgiem rozpoczęto na wiosnę 1945 roku. Prototypy były testowane w 1946 i 1947 roku. Wóz przeszedł pomyślnie serię testów, ale nie został skierowany do seryjnej produkcji.
IS-7
zsrr
Czołgi ciężkie
10
Rozegrał bitew: 354
Wygrał bitew: 201
Krótki opis: Projekt ciężkiego czołgu z wieżą oscylacyjną i automatycznym mechanizmem ładującym. Opracowywany od 1951 roku. Do 1957 roku zbudowano eksperymentalne wieże dla armat kalibru 120 mm i 155 mm. Projekt jednak okazał się nieudany i prace nad nim zostały przerwane.
T57 Heavy Tank
usa
Czołgi ciężkie
10
Rozegrał bitew: 236
Wygrał bitew: 130
Krótki opis: Prace projektowe rozpoczęto w 1952r. zakładając mocniejsze uzbrojenie niż w T-43 (M103). Duży nacisk położono na rozmiar maszyny, ponieważ pojazd ten miał przemieszczać się wąskimi tunelami w Alpach szwajcarskich. Rozważano kilka wersji ale projekt został zaniechany. Czołg ten nigdy nie wszedł do produkcji.
T110E5
usa
Czołgi ciężkie
10
Rozegrał bitew: 170
Wygrał bitew: 104
Krótki opis: W czerwcu 1943 roku Adlerwerke otrzymało polecenie opracowania czołgu E 100, jednakże w 1944 rozwój czołgów ciężkich został wstrzymany. Do końca wojny ukończono tylko nadwozie, przechwycone później przez British Army.
E 100
niemcy
Czołgi ciężkie
10
Rozegrał bitew: 135
Wygrał bitew: 72
Krótki opis: Projekt opracowywało Biuro Projektowe czelabińskiej fabryki Kirowa od grudnia 1943r. W kwietniu 1944r. zbudowano dwa prototypy Object 701, ich testy wymusiły wprowadzenie ulepszoń do projektu. Pod koniec 1944r. i na początku 1945r. poddano testom kolejne dwa prototypy. Rekomendację do służby uzyskał Object 701 No. 5., lecz produkcja została odwołana ze względu na rozpoczęcie montażu IS-3. Po zawieszeniu w 1946r. produkcji IS-3, rozpoczęła się produkcja IS-4 i trwała aż do 1949r. W 1951r. zbudowano łącznie 25 sztuk IS-4M. Później, wszystkie dotychczas zbudowane pojazdy zmodernizowano do poziomu IS-4M. Według różnych źródeł wyprodukowano między 235 a 258 pojazdów, wszystkie rozlokowano na Dalekim Wschodzie.
IS-4
zsrr
Czołgi ciężkie
10
Rozegrał bitew: 46
Wygrał bitew: 27
Krótki opis: Prace projektowe nad modelem 113 rozpoczęto w 1963 roku. Czołg ten był rozważany jako alternatywa dla WZ-111, a przy jego konstruowaniu starano się wykorzystać podzespoły i części już istniejących czołgów średnich. Mimo tego projekt został przerwany na rzecz opracowania nowoczesnego czołgu podstawowego.
113
chiny
Czołgi ciężkie
10
Rozegrał bitew: 30
Wygrał bitew: 9
Krótki opis: Opracowany w latach 1956-58 w leningradzkiej Fabryce Kirowa pod kierownictwem Josepha Kotina. Dwa prototypy wyprodukowano i przetestowano w okresie 1959–60. Kadłub i wieżę wyprodukowano, by zbadać ich odporność na ostrzał. Prace wstrzymano w lecie 1960 z powodu niezadawalających postępów przy niektórych systemach i komponentach. Dodatkowo, pojazd nie miał żadnej przewagi nad czołgiem ciężkim Object 770.
Object 277
zsrr
Czołgi ciężkie
10
Rozegrał bitew: 13
Wygrał bitew: 8
Krótki opis: Prototyp czołgu ciężkiego zaprojektowanego we wczesnych latach sześćdziesiątych. Projekt 111 był oparty na projektach radzieckich czołgów IS-2 i IS-3 i miał być podobny do T-10. Na tle innych wariantów czołgu 111, ten pojazd odznaczał się wzmocnionym pancerzem przednim. Jego rozwój przerwano w 1964 roku.
WZ-111 model 5A
chiny
Czołgi ciężkie
10
Rozegrał bitew: 6
Wygrał bitew: 2
Krótki opis: Wersja ciężkiego czołgu Object 705 z działem 152 mm i ulepszonym silnikiem. Wszelkie prace nad tym projektem przerwano w 1948 roku.
Object 705A
zsrr
Czołgi ciężkie
10
Rozegrał bitew: 777
Wygrał bitew: 417
Krótki opis: Prace nad tym pojazdem rozpoczęły się w 1949 roku. Pojazd wszedł do służby jako T-10 w 1953 roku. Dalszy rozwój zaowocował kilkoma usprawnieniami pojazdu, a najliczniej produkowaną wersją był T-10M. Wyprodukowano około 2500 sztuk tego pojazdu.
T-10
zsrr
Czołgi ciężkie
9
Rozegrał bitew: 399
Wygrał bitew: 218
Krótki opis: Prototyp ciężkiego czołgu, zaprojektowanego na początku lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Pojazd stworzono na podstawie czołgów sowieckich - IS-3 i T-10. W 1964 roku zaniechano dalszego rozwoju, przenosząc środek ciężkości biur konstrukcyjnych na nowe rodzaje czołgów średnich.
WZ-111 model 1-4
chiny
Czołgi ciężkie
9
Rozegrał bitew: 354
Wygrał bitew: 201
Krótki opis: Prace nad tą maszyną rozpoczęto w roku 1948. W 1952 pojawiło się zamówienie na 300 takich pojazdów, które miały wziąć udział w wojnie koreańskiej. Czołg oznaczono jako M103.
M103
usa
Czołgi ciężkie
9
Rozegrał bitew: 328
Wygrał bitew: 196
Krótki opis: W 1945 roku E 75 był projektowany by zastąpić Tygrysa II jako podstawowy czołg ciężki Panzerwaffe. Istniał jedynie na papierze.
E 75
niemcy
Czołgi ciężkie
9
Rozegrał bitew: 261
Wygrał bitew: 153
Krótki opis: Projekt opracowali w fabryce nr 92 inżynierowie W. A. Ganin i A. S. Czasownikow. Nowa maszyna miała być ulepszoną wersją niedoskonałych ciężkich czołgów tamtego okresu. Pozostała jednak wyłącznie na papierze.
ST-I
zsrr
Czołgi ciężkie
9
Rozegrał bitew: 139
Wygrał bitew: 83
Krótki opis: Jedna z pierwszych wersji czołgu ciężkiego Object 705. Pojazd był rozwijany przez Biuro Projektowe zakładów Czelabińsk Kirów. Istniał tylko na papierze.
Object 705
zsrr
Czołgi ciężkie
9
Rozegrał bitew: 15
Wygrał bitew: 10
Krótki opis: Projekt czołgu ciężkiego oznaczonego jako IS-7 rozwijany w 1945 roku. Pojazd miał być wyposażony w elektromechaniczne przeniesienie napędu. Prace przerwano na etapie spisywania dokumentacji. Istniał tylko na papierze.
Object 257
zsrr
Czołgi ciężkie
9
Rozegrał bitew: 675
Wygrał bitew: 399
Krótki opis: Masową produkcję pojazdu rozpoczęto w maju 1945 roku. 7 września 1945 roku pojazdy tego typu wzięły udział w paradzie zwycięstwa w Berlinie. Do końca roku 1946 wyprodukowano 1170 pojazdów po czym produkcję przerwano. Od roku 1948 do końca lat 50. pojazdy tego typu wielokrotnie modernizowano.
IS-3
zsrr
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 341
Wygrał bitew: 180
Krótki opis: Projekt N. L. Duchowa opracowany w kwietniu 1941 roku. Prototyp miał zostać skonstruowany w listopadzie tego samego roku, ale wybuch konfliktu sowiecko-niemieckiego przerwał prace.
KV-4
zsrr
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 277
Wygrał bitew: 166
Krótki opis: Wersja Maus z 4 czerwca 1942r. 120-tonowy przodek superciężkiego czołgu istniał tylko w planach i nigdy nie wszedł do służby. Był tylko fazą przejściową w pracach nad Maus.
VK 100.01 (P)
niemcy
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 247
Wygrał bitew: 142
Krótki opis: Najciężęj opancerzony czołg wyposażony w najpotężniejsze działo przeciwpancerne. Do minusów konstrukcji należy zaliczyć przeciążone zawieszenie i układ przeniesienia napędu, jak również nadmierną masę. W starciu na dystans, Tiger II posiadał przewagę nad każdym innym pojazdem zarówno w ochronie pancerza jak i w sile działa. Mimo to, ze względu na nadmierną masę pojazdu, relatywnie niską wytrzymałość silnika i układu napędowego oraz małą liczbę zbudowanych pojazdów, Tiger II nie wywarł znacznego wpływu na losy wojny.
Tiger II
niemcy
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 240
Wygrał bitew: 151
Krótki opis: Prace nad tym pojazdem rozpoczęto w kwietniu 1942 roku. Firma Krupp otrzymała zlecenie na konstrukcję wież. Jednakże prototyp nigdy nie został wyprodukowany. Wieże zamontowano na pierwszych egzemplarzach czołgu Tiger II.
VK 45.02 (P) Ausf. A
niemcy
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 230
Wygrał bitew: 120
Krótki opis: Ciężki czołg AMX 50 100 był kojenym stadium projektu M4. Pierwszy prototyp zbudowano w 1949r. 55 tonowy pojazd posiadał działo 100mm w osadzone w wieży oscylacyjnej. Prototyp testowano zarówno z silnikiem benzynowym jak i Diesla w latach 1950-52. Pojazd nie wszedł do masowej produkcji ani do służby.
AMX 50 100
francja
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 226
Wygrał bitew: 117
Krótki opis: Eksperymentalny amerykański ciężki czołg z okresu drugiej wojny światowej. Zbudowany na bazie czołgów M26 Pershing i T29. Prototypy powstały w 1946r, lecz T32 nigdy nie wszedł do produkcji masowej.
T32
usa
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 219
Wygrał bitew: 124
Krótki opis: O-Ho to kolejne stadium rozwoju pomysłu na superciężki czołg o ulepszonym pancerzu. Pojazd posiadał skuteczny zestaw dział, pozwalający na jednoczesne prowadzenie ognia na wszystkie strony. Projekt wstrzymano ze względu na koniec wojny. Nie ukończono żadnego prototypu a czołg nigdy nie pojawił się w boju.
O-Ho
japonia
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 202
Wygrał bitew: 116
Krótki opis: Wariant ciężkiego czołgu rozwijanego dla szwedzkiej armii w ramach projektu EMIL w latach pięćdziesiątych XX wieku. Na projekt miały wpływ rozwiązania z projektu francuskiego czołgu AMX 13, co jest oczywiste, gdy się spojrzy na projekt wieży. W 1951 roku przygotowano szkic, ale dalszego rozwoju zaniechano na korzyść późniejszych wersji.
Emil I
szwecja
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 147
Wygrał bitew: 76
Krótki opis: IS-2Sh (IS-M) został zaproponowany przez N. F. Szaszmurina w Fabryce Kirowa numer 100 na początku 1944 roku i miał być istotną modyfikacją czołgu IS-2. Projekt miał długo-lufowe działo 122 mm i przedział bojowy umieszczony z tyłu. Projekt przerwano na korzyść czołgu IS-6 (Object 252).
IS-M
zsrr
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 146
Wygrał bitew: 90
Krótki opis: Projekt siedemdziesięciotonowego superciężkiego czołgu rozpoczęto 1 listopada 1941 roku. W lutym 1942, przedsiębiorstwo Kruppa przedstawiło zarys projektu VK 70.01, później przemianowanego na Löwe, czyli lew. Powstało kilka projektów, różniących się konfiguracją, uzbrojeniem i opancerzeniem. Mimo to, projekt został zamknięty po decyzji Führera o budowie jeszcze cięższych czołgów. Nie powstał nawet żaden prototyp.
Löwe
niemcy
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 146
Wygrał bitew: 86
Krótki opis: Od połowy lat czterdziestych aż do lat pięćdziesiątych zeszłego wieku radzieccy inżynierowie starali się zmodernizować czołg IS-2. Wariant IS-2U, zaprojektowany w listopadzie 1944 roku, miał posiadać wzmocniony przedni kadłub z układem płyt przypominającym maszynę IS-3. W połowie lat pięćdziesiątych projekt został przekazany do Chin, gdzie stał się podstawą rozwoju konstrukcji pancernych tego kraju.
110
chiny
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 50
Wygrał bitew: 34
Krótki opis: Prace nad tym czołgiem wsparcia piechoty rozpoczęły się w roku 1944. Pierwszy prototyp był gotowy do prób w 1952 r. W sumie wyprodukowano 21 czołgów, ale żaden z nich nie wszedł do służby. Część z tych pojazdów przebudowano później do standardu czołgu ciężkiego Conqueror.
Caernarvon
anglia
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 8
Wygrał bitew: 6
Krótki opis: W lecie 1942 Prosche otrzymał zamówienie na przełomowy pojazd z potężnym uzbrojeniem i najgrubszym możliwym w tej klasie pancerzem. VK 168 01 był kolejnym etapem rozwoju projektu Mäuschen. Główne różnice polegały na umieszczeniu wieży w przedniej części pojazdu. Istniał tylko na planach.
VK 168.01 Mauerbrecher
niemcy
Czołgi ciężkie
8
Rozegrał bitew: 542
Wygrał bitew: 304
Krótki opis: Czołg ciężki IS-1 (IS-85) był gruntowną modernizacją czołgu KV-1. Był wyposażony w działo D-5T kalibru 85 mm. IS-1 wszedł do produkcji seryjnej w październiku 1943 r., ale przerwano ją na początku 1944 r., ponieważ w grudniu 1943 r. rozpozczęła się produkcja seryjna czołgu IS-2 (IS-122). Łącznie wyprodukowano 107 pojazdów tego typu.
IS
zsrr
Czołgi ciężkie
7
Rozegrał bitew: 337
Wygrał bitew: 194
Krótki opis: 26 maja 1941 r. Adolf Hitler zlecił Ferdynandowi Porsche i firmie Henschel opracowanie prototypu nowego czołgu. Prototypy pokazano Führerowi 20 kwietnia 1942 roku. Rozpoczęto produkcję, ale przerwano ją ze względu na złożoność systemów napędowych i kierowniczych czołgu, oraz brak potrzebnej miedzi. Później 90 wyprodukowanych kadłubów zaadaptowano na niszczyciele czołgów Ferdinand.
Tiger (P)
niemcy
Czołgi ciężkie
7
Rozegrał bitew: 245
Wygrał bitew: 125
Krótki opis: Rozwój tego eksperymentalnego czołgu ciężkiego rozpoczęto w 1944 roku. Prototyp zbudowano w 1947 roku. Pojazd był wyposażony w 105 mm działo T5E1. Stworzono tylko kilka prototypów tego pojazdu, bo po wojnie produkcję seryjną czołgów ciężkich uznano za nieracjonalną.
T29
usa
Czołgi ciężkie
7
Rozegrał bitew: 164
Wygrał bitew: 88
Krótki opis: Kolejny etap rozwoju O-I o ulepszonym dziale przeciwczołgowym. Plan dowództwa zakładał ulepszenie wcześniejszych modeli i osiągnięcie lepszych parametrów pancerza. Zaistniał tylko w planach. Nie ukończono żadnego prototypu i pojazd nie wszedł do służby.
O-Ni
japonia
Czołgi ciężkie
7
Rozegrał bitew: 155
Wygrał bitew: 95
Krótki opis: Sowieckie czołgi IS-2 eksportowano do Chin na początku lat pięćdziesiątych zeszłego wieku, a używano ich podczas wojny w Korei w latach 1950-1953. Według amerykańskich danych wywiadowczych, co najmniej cztery chińskie kompanie pancerne stacjonujące w Korei dysponowały tymi maszynami, po pięć sztuk w każdej z nich. IS-2 pozostawał w linii do końca lat 50. Jego produkcja została przerwana z powodu braku części i uruchomienia projektu Type 59. Chiny podarowały niektóre z czołgów IS-2 Wietnamowi, gdzie wzięły udział w końcowej fazie pierwszej wojny indochińskiej w latach 1946-1954.
IS-2
chiny
Czołgi ciężkie
7
Rozegrał bitew: 116
Wygrał bitew: 67
Krótki opis: Prace nad tym ciężkim czołgiem rozpoczęto w roku 1945. W pojeździe wykorzystano kilka pomysłów z czołgu Pz.Kpfw. VI Ausf. B Tiger II. Zaistniał tylko w projektach. Później, AMX M4 (1945) stał się prototypem dla AMX 50 100.
AMX M4 mle. 45
francja
Czołgi ciężkie
7
Rozegrał bitew: 106
Wygrał bitew: 66
Krótki opis: Ten pojazd, zaprojektowany na bazie czołgu ciężkiego KV, początkowo niewiele różnił się od modelu produkowanego seryjnie. Testy polowe przeszedł w styczniu i lutym 1941 roku. Ostatecznie w projekcie dokonano kilku istotnych zmian, znacznie zwiększając osiągi bojowe tego pojazdu. Do 22 lipca 1941 roku ukończono rozwój podwozia i silnika. Według niektórych źródeł jesienią 1941 roku pojazd wyposażono w seryjną wieżę KV i wysłano na front.
KV-3
zsrr
Czołgi ciężkie
7
Rozegrał bitew: 78
Wygrał bitew: 45
Krótki opis: Opracowanie konstrukcji czołgu Tiger I rozpoczęto w firmie Henschel w roku 1937. Masowa produkcja ruszyła w 1942 - łącznie wyprodukowano 1354 egzemplarze. Pierwszy raz użyto bojowo tego czołgu pod Leningradem - wozy tego typu jednakże spotkać można było na froncie od Tunezji po Kursk. Mimo przerwania produkcji w lecie 1944 roku, Tiger I używany był w walce do końca wojny.
Tiger I
niemcy
Czołgi ciężkie
7
Rozegrał bitew: 55
Wygrał bitew: 31
Krótki opis: Wersję Black Prince opracowano w latach 1943-1945 w oparciu o czołg typu Churchill. Posiadał on przedłużony kadłub umożliwiający montaż wieży z zainstalowaną armatą siedemnastofuntową. W sumie od roku 1944 do 1945 wyprodukowano sześć prototypów tego pojazdu. Kilka maszyn przeszło próby, ale nigdy nie wzięły udziału w walce.
Black Prince
anglia
Czołgi ciężkie
7
Rozegrał bitew: 1634
Wygrał bitew: 964
Krótki opis: Ciężki czołg szturmowy. Opracowany w styczniu 1940 roku na bazie KV-1, w latach 1940-1941 wyprodukowany w liczbie 334 egz. Czołgi KV-2 trafiły na pole bitwy w 1941 roku i większość z nich została zniszczona przed nadejściem zimy.
KV-2
zsrr
Czołgi ciężkie
6
Rozegrał bitew: 294
Wygrał bitew: 170
Krótki opis: Prace nad tym superciężkim czołgiem rozpoczęły się po bitwach nad Chałchin-Goł w 1939r. Pojazd zaprojektowano jako zwrotną jednostkę ogniową o niespotykanych w tym czasie rozmiarach – sam kadłub ważył 100 ton. Wybudowano tylko jeden prototyp ze stali konstrukcyjnej i bez wieży. Próby wstrzymano ze względu na zawodny silnik; pod koniec 1944r. prototyp zezłomowano. W planach czołg miano wyposażyć w 15cm haubicę.
O-I
japonia
Czołgi ciężkie
6
Rozegrał bitew: 266
Wygrał bitew: 157
Krótki opis: Rozbudowana wersja czołgu KV-1S. W odróżnieniu do poprzednika KV-85 był lepiej uzbrojony. Pojazd został zaprojektowany wiosną 1943 roku w zakładach Czelabińsk Kirów. Po raz pierwszy wykorzystano go już 8 sierpnia. Czołg był produkowany do września, a łącznie wyprodukowano 148 pojazdów. KV-85 został wykorzystany przez kluczowe dla losów wojny pułki pancerne Armi Czerwonej.
KV-85
zsrr
Czołgi ciężkie
6
Rozegrał bitew: 176
Wygrał bitew: 103
Krótki opis: T-150 był kolejnym etapem rozwoju modelu KV-1. Pojazd ważył 50 ton. T-150 trafił do testów w pierwszej połowie 1941 roku, a jego prototyp wziął udział w starciach pod Leningradem. Stał się on później bazą dla zmodyfikowanej wersji czołgu KV-1 ze wzmocnionym pancerzem.
T-150
zsrr
Czołgi ciężkie
6
Rozegrał bitew: 145
Wygrał bitew: 80
Krótki opis: Stworzony z myślą o wojnie okopowej. Początkowo uzbrojenie tego pojazdu miało znajdować się w przedniej części kadłuba i w bocznych sponsonach. Jednak później zrezygnowano ze sponsonów i postanowiono zainstalować wieżę. Do roku 1943, kiedy zakończono prace nad TOG 2* i przygotowano go do prób, stał się konstrukcją bardzo przestarzałą. Pojazd nigdy nie wszedł do służby.
TOG II*
anglia
Czołgi ciężkie
6
Rozegrał bitew: 136
Wygrał bitew: 67
Krótki opis: Czołg ten znajdował się w fazie projektowej od 1940 do 1942 roku. W okresie od listopada 1942 do lutego 1944 roku wyprodukowano zaledwie 40 egzemplarzy tego pojazdu. M6 nie brał udziału w walkach.
M6
usa
Czołgi ciężkie
6
Rozegrał bitew: 91
Wygrał bitew: 48
Krótki opis: Zaprojektowany przez biuro projektowe Atelier de Construction de Rueil podczas Drugiej Wojny Światowej. Pojazd bazował na przestarzałym nadwoziu B1 Bis i posiadał nowe i mocne działo. Czołg uważano za nieudany w porównaniu z podobnymi czołgami zagranicznymi. Wyprodukowano ogółem 60 pojazdów.
ARL 44
francja
Czołgi ciężkie
6
Rozegrał bitew: 47
Wygrał bitew: 31
Krótki opis: Modyfikacja A22 ze wzmocnionym pancerzem. Pierwsze pojazdy tego typu wyprodukowano tuż przed lądowaniem Aliantów w Normandii. Na tym modelu oparto też czołg z miotaczem ognia, któremu nadano przydomek Crocodile.
Churchill VII
anglia
Czołgi ciężkie
6
Rozegrał bitew: 24
Wygrał bitew: 15
Krótki opis: W 1943, japoński ambasador w Niemczech uczestniczył w polowych próbach w Henschela modelu "Tiger". Po tym wydarzeniu, firma otrzymała rozkaz przesłania całej dokumentacji czołgu do Japonii. Jeden rozmontowany czołg przesłano 14 października 1943 do Bordeaux w celu przetransportowania do Japonii na pokładzie okrętu podwodnego. Pomimo tego, wschodni sojusznik Wehrmachtu nie był w stanie uruchomić własnej produkcji Tygrysów. Japonia nie dostarczyła ani jednego czołgu, a cała operacja kosztowała kraj 645 000 marek niemieckich, wobec początkowych szacunków w wysokości 300 000 marek.
Heavy Tank No. VI
japonia
Czołgi ciężkie
6
Rozegrał bitew: 608
Wygrał bitew: 373
Krótki opis: Prace projektowe rozpoczęły się pod koniec 1938 roku. W sierpniu 1939 roku powstał pierwszy prototyp. Maszyna po raz pierwszy sprawdziła się w boju w grudniu 1939 roku, na Linii Mannerheima. Pojazd produkowano seryjnie od marca 1940 roku do sierpnia 1942 roku, w sumie powstało 2769 sztuk.
KV-1
zsrr
Czołgi ciężkie
5
Rozegrał bitew: 567
Wygrał bitew: 290
Krótki opis: Prace nad T1E2 rozpoczęto w USA w maju 1940 r. Pojazd został zaprojektowany jako czołg ciężki. Charakteryzował się odlewanym kadłubem i hydromechanicznym przeniesieniem napędu z dwukołowym hydraulicznym konwerterem. Później czołg oznaczono jako M6. Wyprodukowano łącznie 9 pojazdów (w tym 1 eksperymentalny). Czołg nigdy nie uczestniczył w akcji bojowej.
T1 Heavy Tank
usa
Czołgi ciężkie
5
Rozegrał bitew: 548
Wygrał bitew: 318
Krótki opis: Brytyjski czołg, który był sprowadzany do ZSRR w ramach Lend-Lease’u. W sumie wysłano 301 czołgów, ale niektóre spoczęły na dnie Atlantyku wraz z transportującymi je statkami podczas rejsu do Murmańska.
Churchill III
zsrr
Czołgi ciężkie
5
Rozegrał bitew: 81
Wygrał bitew: 46
Krótki opis: Projekt nowego pojazdu został zaproponowany przez inżynierów firmy Baudet-Donon-Rousell w czerwcu 1938 roku. Do dalszych prac jednak nie doszło.
BDR G1 B
francja
Czołgi ciężkie
5
Rozegrał bitew: 80
Wygrał bitew: 52
Krótki opis: Zaprojektowany między majem 1942 a majem 1943 roku. Wyprodukowano i poddano testom dwa egzemplarze prototypowe. Nie uruchomiono seryjnej produkcji i T14 pozostał jedynie konstrukcją eksperymentalną.
T14
usa
Czołgi ciężkie
5
Rozegrał bitew: 43
Wygrał bitew: 24
Krótki opis: Prace nad tym superciężkim czołgiem rozpoczęły się z inicjatywy pułkownika Iwakuro z japońskiego Ministerstwa Armii. Projekt wykonała firma Mitsubishi, dlatego pojazd był również rozpoznawalny pod nazwą Mi-To. W armii pojazd slużył pod nazwą O-I. Szczegóły projektowe pozostają w znacznej części nieznane.
O-I Experimental
japonia
Czołgi ciężkie
5
Rozegrał bitew: 43
Wygrał bitew: 23
Krótki opis: Zamówienie na opracowanie tego pojazdu zostało złożone 9 września 1939 r. W czasie jego rozwoju inżynierowie firmy Henschel aktywnie używali elementów projektu D.W. II. Pierwsze dwa prototypy były gotowe w marcu 1942 r.; kolejne dwa zbudowano do października tego samego roku. Podwozia prototypów przeszły próby na poligonie fabryki. Po testach dwa prototypy zamieniono na ciężkie niszczyciele czołgów. Sześć wież wyprodukowanych przez firmę Krupp umieszczono na Wale Atlantyckim.
VK 30.01 (H)
niemcy
Czołgi ciężkie
5
Rozegrał bitew: 35
Wygrał bitew: 19
Krótki opis: Prototyp A22 powstał jesienią 1940 roku w firmie Vauxhall Motors. Pojazd ten wszedł do produkcji seryjnej latem 1941 r. Wczesne modyfikacje nie posiadały błotników gąsienic, miały inny wentylator i trzycalową haubicę zainstalowaną w kadłubie. W sumie wyprodukowano 300 czołgów typu Churchill I.
Churchill I
anglia
Czołgi ciężkie
5
Rozegrał bitew: 4
Wygrał bitew: 2
Krótki opis: Rozwój KV-220 na bazie czołgu ciężkiego KV rozpoczęto latem 1940 roku. Prototyp zbudowano 5 grudnia. W przeciwieństwie do innych modyfikacji KV, czołg miał wydłużony kadłub, dodatkowy wałek wspierający, wzmocniony pancerz (100 mm) i nową wieżę z działem 85 mm F-30. Jesienią 1941 roku przerwano produkcję KV-1. Pojazd otrzymał seryjnie produkowaną wieżę KV i został wysłany na front.
KV-220-2
zsrr
Czołgi ciężkie
5
Rozegrał bitew: 44
Wygrał bitew: 27
Krótki opis: Prace rozpoczęto w roku 1921. Pojazd wszedł do służby w 1934 roku. W fabrykach Renault, FCM, Schneider, FAHM i AMX wyprodukowano łącznie 403 czołgi. Pojazd wielokrotnie ulepszano. Pomimo przestarzałej konfiguracji, w bitwach przeciwko Niemcom w maju i czerwcu 1940 roku zyskał on sobie reputację niepokonanego pojazdu z mocnym pancerzem.
B1
francja
Czołgi ciężkie
4
Rozegrał bitew: 20
Wygrał bitew: 10
Krótki opis: Prototyp czołgu ciężkiego opracowany przez firmę Henschel und Sohn. Prototyp skonstruowano w 1938 roku. We wrześniu 1939 roku zdecydowano się wybrać projekt VK 30.01, a program DW został zakończony. Jednak prototypy DW I i DW II wykorzystywano w różnych testach do roku 1941.
Durchbruchswagen 2
niemcy
Czołgi ciężkie
4
Rozegrał bitew: 15
Wygrał bitew: 9
Krótki opis: Japoński ciężki czołg Type 95 został skonstruowany na bazie Type 91. Ten wielowieżowy pojazd okresu międzywojennego wykorzystywał pewne elementy czołgów niemieckich i włoskich. Główna wieża wyposażona była w działo 70mm. Oprócz tego, pojazd posiadał działo 37mm oraz dwa karabiny maszynowe 6.5mm. Zbudowano cztery prototypy.
Type 95 Heavy
japonia
Czołgi ciężkie
4
Rozegrał bitew: 154
Wygrał bitew: 93
Krótki opis: W 1954 roku w Detroit zorganizowano konferencję dotyczącą przyszłości czołgów ciężkich. Poza innymi zaawansowanymi projektami, firma Chrysler Corporation zaproponowała produkcję nowego czołgu na bazie projektu TS-31. Podstawowym założeniem dotyczącym gabarytów maszyny była możliwość odbycia swobodnej jazdy tunelem berneńskim. Rozważano kilka wariantów konstrukcji, ale projekt został anulowany.
T110E4
usa
Niszczyciele czołgów
10
Rozegrał bitew: 499
Wygrał bitew: 284
Krótki opis: Eksperymentalny czołg ciężki. Ten pojazd był wczesną wersją T29 z ulepszonym uzbrojeniem. W latach 1945-1947 wyprodukowano dwa prototypy, które przeszły próby na poligonie w Aberdeen w 1948 roku. Nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej ani do służby.
T30
usa
Niszczyciele czołgów
9
Rozegrał bitew: 166
Wygrał bitew: 98
Krótki opis: Kontrakt na produkcję pojazdu bez wieży podpisano z firmą Bofors w 1960 roku. Wyprodukowano łącznie 10 pojazdów „serii zero”. Pojazdy te różniły się od seryjnie produkowanych Strv 103 słabszym pancerzem i silnikiem, jak również pokrywą luku dowódcy. W 1964 roku pojazdy te wykorzystano jako podstawę do produkcji Strv 103A.
Strv 103-0
szwecja
Niszczyciele czołgów
9
Rozegrał bitew: 448
Wygrał bitew: 241
Krótki opis: W roku 1945 wzrosło zapotrzebowanie na maszyny typu Jagdtiger, a zaopatrzenie w pasujące działa okazało się niewystarczające. W efekcie, ok. 20 pojazdów zostało wyposażonych w działa 8,8 cm PaK 43 L/71.
8,8 cm Pak 43 Jagdtiger
niemcy
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 386
Wygrał bitew: 224
Krótki opis: Wczesny prototyp czołgu ciężkiego zaprojektowany do szturmowania fortyfikacji niemieckiej Linii Zygfryda. Istniał tylko jako projekt przygotowany w ramach programu rozwoju pojazdów ciężkich zapoczątkowanego we wrześniu 1943 r.
T28 Prototype
usa
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 275
Wygrał bitew: 149
Krótki opis: Zaprojektowany przez firmę Rheinmetall-Borsig jako specjalny pojazd do przewożenia artylerii, który oprócz tej funkcji był również zdolny do ostrzału z poziomu podwozia. Jego twórcy wykorzystali zawieszenie niszczyciela czołgów typu Hetzer. Projekt trwał od końca 1942 do połowy 1944 roku, jednak przerwano go na rzecz projektu Ardelt ze względu na skomplikowaną budowę, wysokie koszty i bardzo dużą wagę tego modelu.
Rhm.-Borsig Waffenträger
niemcy
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 241
Wygrał bitew: 126
Krótki opis: Rozwijany we wczesnych latach siedemdziesiątych XX wieku przez grupę badawczą UDES oraz firmy Bofors i Hägglunds. W 1972 roku projekt został dostarczony przez firmę Bofors. Później zdecydowano się powrócić do koncepcji z obrotową wieżą i prace kontynuowano w ramach projektu UDES 14. Projekt firmy Bofors pozostał tylko na papierze.
UDES 03
szwecja
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 177
Wygrał bitew: 91
Krótki opis: SU-130PM jest projektem niszczyciela czołgów z otwartą kabiną opartego na SU-100PM. W przeciwieństwie do swojego poprzednika, ta modyfikacja miała potężniejsze działo 130 mm, które wymagało wprowadzenia konkretnych zmian w projekcie pojazdu.
SU-130PM
zsrr
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 82
Wygrał bitew: 37
Krótki opis: Prace nad zaawansowanym technicznie czołgiem dla armii szwedzkiej były prowadzone przez Svena Berge. Pierwsze szkice wyjątkowego pojazdu powstały w 1956. Do roku 1961 projekt nowego pojazdu był skończony i wybudowano drewnianą makietę. Następnie powstał pierwszy prototyp Strv S1, wykorzystywany do testów nowego rodzaju zawieszenia, pozwalającego na celowanie w pionie działem umieszczonym na sztywno w kadłubie. Do końca 1962 powstał prototyp Strv S2. Oba prototypy stały się podstawą masowo produkowanego czołgu Strv 103.
Strv S1
szwecja
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 56
Wygrał bitew: 27
Krótki opis: W 1944 roku biuro projektowe Uralmaszu opracowało wersję SU-101 z działem D-10S oraz SU-102 z działem D-25S. Oba pojazdy oznaczono jako Uralmasz-1. Pojazdy nie były produkowane seryjnie i nie weszły do służby liniowej.
SU-101
zsrr
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 13
Wygrał bitew: 3
Krótki opis: Prace nad drugą serią samobieżnych dział na bazie czołgu Panther rozpoczęły się w styczniu 1943r. w firmie Rheinmetall. Plany działa 12,8cm Skorpion ukończono 2 kwietnia 1943r. Nie wyszedł poza fazę projektową.
Rheinmetall Skorpion G
niemcy
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 10
Wygrał bitew: 7
Krótki opis: W czerwcu 1954 roku na konferencji w Detroit zaprezentowano sześć proponowanych projektów ulepszonych czołgów ciężkich i niszczycieli czołgów. Jednym z tych projektów był TS-5 przewidziany jako niszczyciel czołgów o zamkniętej stacjonarnej kabinie. Zbudowano pojazd-makietę, ale dalszych prac zaniechano.
TS-5
usa
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 5
Wygrał bitew: 3
Krótki opis: Wariant niszczyciela czołgów opartego na czołgu średnim Type 59 (oznaczenie fabryczne WZ-120), który wszedł do służby w 1959 roku. Istniał tylko na papierze.
WZ-120-1G FT
chiny
Niszczyciele czołgów
8
Rozegrał bitew: 571
Wygrał bitew: 334
Krótki opis: Prace nad E 25 stanowiły część programu „E” mającego na celu ujednolicenie produkcji niemieckich sił zbrojnych. Program był nadzorowany przez komitet Waffenprüfamt 6 kierowany przez generała Kniepkampa. E 25 został stworzony przez firmę Argus z Karlsruhe. Nie stworzono prototypów, pojazd nigdy nie przeszedł testów, ani nie wszedł do służby. Jednakże, według niektórych źródeł, do 23 stycznia 1945 r. w Katowicach wyprodukowano kilka kadłubów, które oczekiwały tam na testy.
E 25
niemcy
Niszczyciele czołgów
7
Rozegrał bitew: 474
Wygrał bitew: 289
Krótki opis: Prace nad tą maszyną rozpoczęto w czerwcu 1944 roku w biurze projektowym Uralmasz. Pojazd został oparty na podwoziu T-44 i miał standardową konfigurację - z przedziałem bojowym umieszczonym w przedniej części kadłuba. W październiku Ludowy Komisariat Przemysłu Czołgowego zaopiniował projekt SU-122-44 i w grudniu prace projektowe zostały zakończone. Jednak większą aprobatę uzyskała wersja SU-100-M-2 z przedziałem bojowym położonym w tylnej części kadłuba.
SU-122-44
zsrr
Niszczyciele czołgów
7
Rozegrał bitew: 176
Wygrał bitew: 101
Krótki opis: Niszczyciel czołgów na bazie T23. Prace nad projektem rozpoczęto w 1943 roku, ale przerwano je ponieważ T23 nie wszedł w końcu do służby. Pojazd ten zaistniał więc tylko na papierze.
T25/2
usa
Niszczyciele czołgów
7
Rozegrał bitew: 170
Wygrał bitew: 83
Krótki opis: Eksperymentalny model niszczyciela czołgów. Zaprojektowany w oparciu o rozszerzone podwozie czołgu VK 30.01 (H). Pojazd ten był wyposażony w prototypowe przeciwpancerne działo 128-mm. Wyprodukowano tylko dwa pojazdy. Walczyły one na Froncie Południowym od lata do jesieni 1942 roku. Próby wykazały szereg problemów i pojazd nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.
Sturer Emil
niemcy
Niszczyciele czołgów
7
Rozegrał bitew: 154
Wygrał bitew: 83
Krótki opis: Projekt pojazdu firmy Bofors. Rozwijany w latach 1965-1966 jako część konkursu rozpisanego w ramach poszukiwania czołgu lekkiego przez Szwedzkie Ministerstwo Obrony. Ten lekko opancerzony pojazd miał na celu połączenie wysokiej prędkości, manewrowości i mocnego działa, co zapewniłoby mu na polu bitwy skuteczność przeciwko nowoczesnym czołgom i oddziałom wsparcia. Projekt był gotowy w styczniu 1966 roku. Zaplanowano wtedy dalsze prace, ale nie zbudowano prototypu.
Ikv 90 Typ B
szwecja
Niszczyciele czołgów
7
Rozegrał bitew: 125
Wygrał bitew: 66
Krótki opis: Stworzony w 1942 roku, powstał na bazie rozszerzonego podwozia Cromwella. Niezaprzeczalną zaletą tego pojazdu było jego siedemnastofuntowe działo, będące najsilniejszym brytyjskim działem w owym czasie. Pozwalało ono temu niszczycielowi czołgów skutecznie razić wroga na odległość do 1000 metrów. Problemem był dość wysoki profil i przeciążone podwozie. Zbudowano około 200 sztuk.
Challenger
anglia
Niszczyciele czołgów
7
Rozegrał bitew: 91
Wygrał bitew: 61
Krótki opis: Opracowany w Zakładach Przemysłu Ciężkiego na Uralu na bazie maszyny T-34-85. Przedział silnika był umieszczony w przedniej części kadłuba, a przedział bojowy w tylnej, co zapewniało dodatkową ochronę załodze i znacznie zmniejszało grubość pancerza spodniego. Chociaż SU-100M1 nigdy nie był produkowany, był etapem pośrednim pojazdów SU-100 i SU-101, które rzeczywiście zaistniały.
SU-100M1
zsrr
Niszczyciele czołgów
7
Rozegrał bitew: 68
Wygrał bitew: 37
Krótki opis: Prace nad tym ciężkim czołgiem przełamującym rozpoczęły się we wrześniu 1943 roku. W planie było wykorzystanie w nim pewnych części modelu M6, jak również elektromechanicznej skrzyni biegów i 100 mm działa z T5 montowanego w wieży o ograniczonym zakresie obrotu i 203 mm pancerzu. Pojazd miał w zamierzeniu szturmować niemieckie fortyfikacje "Linii Zygfryda" (nazywanej przez Niemców "Westwall"). Amerykańskie siły lądowe odrzuciły ten projekt w fazie planowania. Czołg został później zmodyfikowany, co zaowocowało stworzeniem ciężkiego czołgu przełamującego T95.
T28 Concept
usa
Niszczyciele czołgów
7
Rozegrał bitew: 10
Wygrał bitew: 0
Krótki opis: Rozwój niszczyciela czołgów na bazie czołgu ciężkiego KV-1S rozpoczęto 4 stycznia 1943 roku. Pojazd otrzymał oznaczenie KV-14 (Object 236). Prototyp przeszedł testy polowe na początku lutego 1943 roku i wszedł do służby 14 lutego 1943 roku. W kwietniu KV-14 przemianowano na SU-152. Do grudnia 1943 roku wyprodukowano 670 pojazdów. Dzięki skuteczności w zwalczaniu niemieckich czołgów Tiger I oraz Panther, SU-152 został przez wojsko ochrzczony "Myśliwym".
SU-152
zsrr
Niszczyciele czołgów
7
Rozegrał bitew: 685
Wygrał bitew: 401
Krótki opis: Pojazd opracowany na podstawie projektu czołgu ciężkiego T-100. Jego przeznaczeniem miało być niszczenie wrogich umocnień i pojazdów. Był wyposażony w ulepszone działo morskie B-13-S2. Wyprodukowano tylko jeden prototyp (w marcu 1940 roku). Pojazd nie wszedł do produkcji seryjnej.
SU-100Y
zsrr
Niszczyciele czołgów
6
Rozegrał bitew: 206
Wygrał bitew: 102
Krótki opis: Prace nad tym pojazdem rozpoczęły się w 1942 roku. W kwietniu 1943 roku firma General Motors wyprodukowała pierwsze prototypy. To jeden z niewielu amerykańskich niszczycieli czołgów, dla którego skonstruowano kadłub, nie korzystając z wzorów już istniejących czołgów. Hellcat stał się jednym z najszybszych pojazdów pancernych swojego typu, wyprodukowanych podczas drugiej wojny światowej. Od lipca 1943 roku do października 1944 roku z taśm produkcyjnych zjechało w sumie 2507 egzemplarzy.
M18 Hellcat
usa
Niszczyciele czołgów
6
Rozegrał bitew: 162
Wygrał bitew: 81
Krótki opis: Niszczyciel czołgów Nashorn („nosorożec”) występował pod oficjalną nazwą 8.8 cm PaK 43/1 auf Geschützwagen III/IV (Sf). Nazywany był „Hornisse” („szerszeń”) aż do 1944 r. Wyprodukowano go na bazie tego samego podwozia, którego użyto w ciężkim działe samobieżnym typu Hummel. Przeszedł chrzest bojowy na froncie wschodnim latem 1943 roku. Łącznie wyprodukowano 494 pojazdów tego typu.
Nashorn
niemcy
Niszczyciele czołgów
6
Rozegrał bitew: 76
Wygrał bitew: 39
Krótki opis: W połowie lat sześćdziesiątych XX wieku Szwedzkie Ministerstwo Obrony określiło zapotrzebowanie na nowy czołg lekki. Lekko opancerzony pojazd powinien był łączyć dużą prędkość i manewrowość z mocnym uzbrojeniem zdolnym do stawienia czoła nowoczesnym czołgom i zapewnienia wsparcia ogniowego piechocie. Landsverk zaproponowało kilka projektów zarówno z obrotowymi wieżami, jak i działem montowanym w nieruchomej strukturze. W istocie były one niszczycielami czołgów. Rozwój projektu porzucono w fazie rozrysowywania i modelowania.
Ikv 65 Alt II
szwecja
Niszczyciele czołgów
6
Rozegrał bitew: 69
Wygrał bitew: 45
Krótki opis: Achilles to brytyjski wariant amerykańskiego niszczyciela czołgów M10 GMC. Standardowe działo M10 zmieniono na mocniejsze brytyjskie siedemnastofuntowe OQF. Umożliwiło to niszczycielowi efektywną walkę przeciwko niemieckim pojazdom. W 1944 roku rozpoczęto w nim zmianę uzbrojenia, w ramach której wykonano 1100 przezbrojeń do końca wojny.
Achilles
anglia
Niszczyciele czołgów
6
Rozegrał bitew: 19
Wygrał bitew: 16
Krótki opis: Początkowo planowano wykorzystać ten pojazd do niszczenia umocnień. Dwa prototypy zostały wyprodukowane wiosną 1941 roku. W okresie późniejszym pojazd przekwalifikowano na ciężki niszczyciel czołgów. Oba egzemplarze zostały użyte bojowo na froncie wschodnim. Nie podjęto masowej produkcji.
Dicker Max
niemcy
Niszczyciele czołgów
6
Rozegrał bitew: 276
Wygrał bitew: 141
Krótki opis: Amerykański niszczyciel czołgów, który doczekał się największej liczby wyprodukowanych egzemplarzy. Od września 1942 do stycznia 1943 roku z taśmy zeszło 6406 pojazdów. Ponad jedna trzecia niszczycieli Wolverine została przekazana wojskom alianckim w Europie w ramach tzw. Lend-Lease Act.
M10 Wolverine
usa
Niszczyciele czołgów
5
Rozegrał bitew: 125
Wygrał bitew: 72
Krótki opis: Pojazd po raz pierwszy użyto w boju we Francji w 1940 roku. Produkowany był w oparciu o czołg Pz. III w kilku wersjach do roku 1945. Do 1944 r. 9346 takich dział samobieżnych zniszczyło około 20 000 wrogich maszyn. Niektóre pojazdy pozostawały w służbie do 1967 r. i brały nawet udział w wojnie sześciodniowej stoczonej między częścią krajów arabskich i Izraelem.
StuG III Ausf. G
niemcy
Niszczyciele czołgów
5
Rozegrał bitew: 72
Wygrał bitew: 38
Krótki opis: Ten potężny, lekko opancerzony niszczyciel czołgów mógł podjąć walkę z czołgami wroga każdego typu na odległość do 1000 metrów. Maksymalną prędkość ograniczały zbyt niska moc silnika i słabe zawieszenie. Mimo tego, Archer to udana próba wskrzeszenia przestarzałego podwozia Valentine. W latach 1943-45 zbudowano łącznie 665 tych czołgów.
Archer
anglia
Niszczyciele czołgów
5
Rozegrał bitew: 68
Wygrał bitew: 36
Krótki opis: Skonstruowany na bazie czołgu T-34 i działa ofensywnego SU-122. W produkcji od sierpnia 1943 do października 1944 roku. 85mm działo D-5S umożliwiało SU-85 prowadzenie skutecznego ognia przeciwko średnim czołgom z odległości ponad 1000 metrów, a na mniejszych dystansach przebijało przedni pancerz czołgów ciężkich.
SU-85
zsrr
Niszczyciele czołgów
5
Rozegrał bitew: 53
Wygrał bitew: 35
Krótki opis: Projekt czołgu szturmowego, przystosowanego do pokonywania linii obronnych wroga. Prace projektowe zakończono 15 maja 1943 roku. Nie powstał co prawda żaden prototyp, ale rozpoczęte działania były pomocne podczas opracowywania innego czołgu ciężkiego - szturmowego A39 Tortoise.
AT 2
anglia
Niszczyciele czołgów
5
Rozegrał bitew: 39
Wygrał bitew: 19
Krótki opis: Projekt pojazdu posiadającego na wyposażeniu działo przeciwlotnicze kal. 88 mm. Prace nad nim rozpoczęto w Niemczech w 1941 roku. Konstrukcję pojazdu oparto o podwozie czołgu Pz.Sfl.IVc. Stawiane przed nim wymogi nieustannie ulegały zmianie, a działo FlaK 41 znalazło się na jego wyposażeniu dopiero w 1944 roku. Początkowo w pojeździe miały być zainstalowane różne rodzaje uzbrojenia, ale ten plan nigdy nie doczekał się realizacji. Wyprodukowano tylko trzy prototypy tego modelu.
Pz.Sfl. IVc
niemcy
Niszczyciele czołgów
5
Rozegrał bitew: 27
Wygrał bitew: 14
Krótki opis: Prace rozpoczęły się wiosną 1942. Po testach jesienią 1942 roku podjęto decyzję o zmianie działa kal. 57mm na 75 mm. Wyprodukowano dwa prototypy, ale pojazd nie wszedł do produkcji seryjnej ani do służby.
T67
usa
Niszczyciele czołgów
5
Rozegrał bitew: 19
Wygrał bitew: 11
Krótki opis: W lutym 1943 roku, za namową ministerstwa zbrojeń, firma Krupp rozpoczęła testy nowego pojazdu o konstrukcji opartej na unowocześnionym Stug III, ale z zawieszeniem z czołgów Pz.Kpfw. IV H oraz J. Pierwsze pojazdy wyprodukowano do grudnia 1943 roku. Od stycznia 1944 roku, po wycofaniu Pz IV z produkcji, firma Krupp skoncentrowała się na produkcji nowych pojazdów. Wyprodukowano łącznie 1108 pojazdów, a dalsze 31 zaadaptowano z już istniejących czołgów.
StuG IV
niemcy
Niszczyciele czołgów
5
Rozegrał bitew: 175
Wygrał bitew: 94
Krótki opis: Eksperymentalny niszczyciel czołgów zaprojektowany na bazie M3 wiosną 1942 roku. Nigdy nie wszedł do produkcji masowej.
T40
usa
Niszczyciele czołgów
4
Rozegrał bitew: 103
Wygrał bitew: 67
Krótki opis: W 1943 roku Wehrmacht miał duże braki pod względem niszczycieli czołgów StuG III, bo połączone naloty USA i Wielkiej Brytanii spowodowały duże uszkodzenia fabryki firmy Alkett, która produkowała te pojazdy. W grudniu 1943 roku podjęto decyzję o użyciu możliwości fabryki BMM w Pradze do rozpoczęcia produkcji niszczycieli czołgów. W nowym pojeździe użyto w dużym stopniu części czołgu Pz.Kpfw. 38(t). Pierwsze prototypy powstały w marcu 1944 roku. Do maja 1945 roku powstało ponad 2800 pojazdów.
Jagdpanzer 38(t) Hetzer
niemcy
Niszczyciele czołgów
4
Rozegrał bitew: 25
Wygrał bitew: 13
Krótki opis: Rozwijany w latach 1941 i 1942 na bazie lekkiego czołgu M5 Stuart. To działo samobieżne jest przykładem udanego użycia przestarzałego podwozia. Pojazd został wyposażony w krótkolufową haubicę. Podjęto również próby umieszczenia 75 mm działa czołgowego w zmodernizowanej wieży.
M8A1
usa
Niszczyciele czołgów
4
Rozegrał bitew: 24
Wygrał bitew: 12
Krótki opis: Proponowana modyfikacja radzieckiego niszczyciela czołgów SU-76M. We wczesnych latach pięćdziesiątych około 90 sztuk SU-76M zostało wyeksportowanych do Chińskiej Demokratycznej Republiki Ludowej, gdzie zbadali je eksperci. Nie zbudowano żadnych prototypów.
SU-76G FT
chiny
Niszczyciele czołgów
4
Rozegrał bitew: 22
Wygrał bitew: 4
Krótki opis: Niszczyciel czołgów opracowany w latach 1944-1945 na bazie lekkiego czołgu Tetrarch. Projekt wstrzymano po zakończeniu II wojny światowej.
Alecto
anglia
Niszczyciele czołgów
4
Rozegrał bitew: 16
Wygrał bitew: 5
Krótki opis: W kwietniu i maju 1943 roku przeszedł próby niszczyciel czołgów SU-85B zaprojektowany przez Fabrykę Samochodów imienia Gorkiego. Pojazd był wersją rozwojową pojazdu SU-85A i był wyposażony w działo artyleryjskie LB-2, 160-konny silnik oraz podwozie SU-76M. Przeprojektowano kabinę, koła jezdne oraz zestawy części zamiennych. Zbudowano tylko jeden prototyp.
SU-85B
zsrr
Niszczyciele czołgów
4
Rozegrał bitew: 59
Wygrał bitew: 33
Krótki opis: Program zamontowania 3-calowego działa samobieżnego na podwoziu M3A3 Stuart rozpoczęto we wrześniu 1942 roku. Próby na poligonie w Aberdeen w listopadzie wykazały, że dzało było za ciężkie dla podwozia czołgu lekkiego. Nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.
T56 GMC
usa
Niszczyciele czołgów
3
Rozegrał bitew: 42
Wygrał bitew: 23
Krótki opis: Ten lekki niszczyciel czołgów został opracowany na początku 1942r. na bazie kadłuba przestarzałego, lecz produkowanego masowo Pz.Kpfw. II i wyposażony w potężne działo. Pojazd był szeroko wykorzystywany na Froncie Wschodnim; od 1944 walczył również we Włoszech i na Froncie Zachodnim. Pozostał w służbie do końca wojny.
Marder II
niemcy
Niszczyciele czołgów
3
Rozegrał bitew: 32
Wygrał bitew: 19
Krótki opis: Lekki pojazd z działem 76mm, najpowszechniej produkowane radzieckie działo samobieżne. Pomimo słabego pancerza i uzbrojenia, był wykorzystywany jako wóz wsparcia piechoty i kawalerii.
SU-76M
zsrr
Niszczyciele czołgów
3
Rozegrał bitew: 22
Wygrał bitew: 13
Krótki opis: W 1943 roku Narodowa Armia Rewolucyjna Kuomintangu otrzymała 48 lekkich czołgów M3A3 i M5A1 w ramach amerykańskiego programu Lend-Lease. Niektóre pojazdy zostały przejęte przez Ludową Armię Wyzwolenia. Po zakończeniu wojny domowej zdecydowano o zwiększeniu siły ognia tych czołgów. Planowano zamontowanie radzieckich dział przeciwczołgowych, ale ze po rozpoczęciu eksportu radzieckich czołgów T-34-85 problem modernizacji przedawnił się. Nie zbudowano żadnych prototypów.
M3G FT
chiny
Niszczyciele czołgów
3
Rozegrał bitew: 20
Wygrał bitew: 14
Krótki opis: Działo tego eksperymentalnego niszczyciela czołgów było zamontowane w centralnej części kadłuba i wyposażone w osłonę pancerną. Skonstruowano prototyp, ale prace nad tym pojazdem zostały przerwane, gdy pojawił się projekt nowego niszczyciela czołgów oparty na modelu Valentine i wyposażony w potężne, 17-funtowe działo.
Valentine AT
anglia
Niszczyciele czołgów
3
Rozegrał bitew: 37
Wygrał bitew: 13
Krótki opis: Lekkie działo samobieżne do wsparcia piechoty i czołgów. Rozwijane w 1938 roku na podwoziu M1A3. Zbudowano tylko jeden prototyp. Testy wykazały szereg problemów technicznych i funkcjonalnych, a pojazd nigdy nie wszedł do służby.
T3 HMC
usa
Niszczyciele czołgów
2
Rozegrał bitew: 7
Wygrał bitew: 4
Krótki opis: Niszczyciel czołgów AT-1 oparty na czołgu lekkim T-26 był rozwijany przez biuro konstrukcyjne Dział Mechaniczny Projektów Eksperymentalnych Fabryki nr 185 w Leningradzie w latach 1935 i 1936. Pojazd był zaprojektowany do zwalczania czołgów. Zbudowano dwa prototypy wyposażone w działa PS-3 kalibru 76.2 mm. Przeszły one próby do 1936 roku. Pojazd nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.
AT-1
zsrr
Niszczyciele czołgów
2
Rozegrał bitew: 5
Wygrał bitew: 3
Krótki opis: Transporter Universal Carrier został opracowany w okresie międzywojennym i był jednym z najważniejszych pojazdów gąsienicowych używanych przez wojska Wspólnoty Brytyjskiej. Od roku 1937 do 1945 wyprodukowano w sumie 90 000 takich maszyn. Kolejne jej wersje były wykorzystywane do przewozu ludzi oraz sprzętu, służyły jako mobilna platforma dla karabinów maszynowych, a nawet sprawdzały się podczas misji zwiadowczych. W roku 1940 opracowano wersję wyposażoną w działo przeciwpancerne kal. 40 mm.
Universal Carrier 2-pdr
anglia
Niszczyciele czołgów
2
Rozegrał bitew: 4
Wygrał bitew: 2
Krótki opis: Prace nad Panzerjäger I, niemieckim niszczycielem czołgów, rozpoczęły się w 1939r. przy wykorzystaniu planów Panzerkampfwagen I Ausf. B. Początkowo na kadłubie Panzerkampfwagen I Ausf. B montowano działo 37mm Pak 36. Niemniej jednak, w trakcie inwazji na Polskę okazało się że to działo było mało skuteczne przeciwko nowym pojazdom. Po zdobyciu przez Niemcy Czechosłowacji w 1940r. na niszczycielu zaczęto montować działo 47mm Pak 36(t) L/43.4 (Škoda 47-mm A-5 KP ÚV vz. 38 Model A5). W sumie wyprodukowano 202 pojazdy, które pozostawały w służbie do 1943r.
Panzerjäger I
niemcy
Niszczyciele czołgów
2
Rozegrał bitew: 155
Wygrał bitew: 76
Krótki opis: Działo samobieżne na zmodyfikowanym podwoziu czołgu średniego M47. Prototyp wyprodukowano w 1952 roku, a cztery lata później pojazd wszedł do służby w dwóch wersjach: M55 dla armii i M53 dla piechoty morskiej.
M53/M55
usa
Działa samobieżne
9
Rozegrał bitew: 448
Wygrał bitew: 225
Krótki opis: Stworzony na bazie ciężkiego działa "Long Tom" M43 został najpotężniejszym działem samobieżnym aliantów. M40 brał udział w walkach o Kolonię. Pojazdy tego typu były używane także w wojnie koreańskiej.
M40/M43
usa
Działa samobieżne
8
Rozegrał bitew: 395
Wygrał bitew: 205
Krótki opis: Działo samobieżne pochodzące z "dużej" rodziny trzech dalekosiężnych broni specjalnego przeznaczenia. Konstrukcję opracowywano w latach 1932-1937. Nie produkowano jej seryjnie. Dwa prototypy zostały zmodernizowane w 1940 roku.
SU-14-2
zsrr
Działa samobieżne
8
Rozegrał bitew: 116
Wygrał bitew: 59
Krótki opis: Eksperymentalne działo samobieżne oparte na konstrukcji prototypu średniego czołgu Char de Bataille Lorraine 40t. Prototyp skonstruowano w roku 1952. Pojazd nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej ani do czynnej służby.
Lorraine 155 mle. 51
francja
Działa samobieżne
8
Rozegrał bitew: 310
Wygrał bitew: 143
Krótki opis: Zaprojektowany i zbudowany na kadłubie KV-1S. Prace nad prototypem rozpoczęły się w styczniu 1944. Haubica B-4 kal. 203 mm została zamontowana na odbudowanym kadłubie KV-1S. Począwszy od marca aż do końca kwietnia 1944 roku przeprowadzano próby pojazdu. Pomimo ich pozytywnego wyniku, S-51 nigdy nie wszedł do masowej produkcji.
S-51
zsrr
Działa samobieżne
7
Rozegrał bitew: 189
Wygrał bitew: 103
Krótki opis: Powstało w Rock Island Arsenal. Wyprodukowano 100 egzemplarzy tego pojazdu, który otrzymał od amerykańskich żołnierzy przydomek „King Kong”. M12 odegrało ważną rolę w czasie zmagań na Linii Zygfryda.
M12
usa
Działa samobieżne
7
Rozegrał bitew: 131
Wygrał bitew: 72
Krótki opis: Opracowany w roku 1952 prototyp działa samobieżnego oparty na eksperymentalnym czołgu Lorraine 40t. Pojazd nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej ani tym bardziej do czynnej służby.
Lorraine 155 mle. 50
francja
Działa samobieżne
7
Rozegrał bitew: 199
Wygrał bitew: 112
Krótki opis: Prototypowe lekkie działo samobieżne stworzone przez firmę Vickers. Prace rozpoczęły się w roku 1947. Jednak prototyp powstał dopiero w 1950 roku. Do tego czasu konstrukcja działa samobieżnego stała się przestarzała i projekt anulowano.
FV304
anglia
Działa samobieżne
6
Rozegrał bitew: 136
Wygrał bitew: 72
Krótki opis: Działo samobieżne 155 mm na podwoziu czołgu lekkiego M41. Pojazd był używany w czasie wojny w Korei. We wczesnych latach sześćdziesiątych wprowadzono ulepszone działa samobieżne tego typu z obrotową wieżą, a M44 wycofano ze służby. Wedle różnych źródeł w latach 1953-54 wyprodukowano od 250 do 600 pojazdów tego typu.
M44
usa
Działa samobieżne
6
Rozegrał bitew: 114
Wygrał bitew: 59
Krótki opis: Skonstruowany pod koniec lat pięćdziesiątych na podwoziu AMX 13. Pojazd był masowo produkowany aż do końca lat sześćdziesiątych i wciąż jest używany przez Francję, Argentynę, Chile, Ekwador, Maroko i inne państwa.
AMX 13 F3 AM
francja
Działa samobieżne
6
Rozegrał bitew: 74
Wygrał bitew: 37
Krótki opis: Lekkie działo samobieżne skonstruowane na bazie M24. Pojazd wykorzystano w Koreii przeciwko siłom Chin i Korei Północnej. Służył w armii USA do połowy lat 50 XXw, niektóre sztuki przekazano Francji. Według różnych źródeł, wyprodukowano między 85 a 250 sztuk tego działa.
M41 HMC
usa
Działa samobieżne
5
Rozegrał bitew: 61
Wygrał bitew: 32
Krótki opis: Rozwijany na bazie czołgu Valentine. Standardową wieżę zastąpiono stacjonarną skrzynkową kabiną, w której zamontowano 25-funtową haubicę. Ze względu na niski kąt uniesienia działa (15 stopni), maksymalny zasięg ostrzału wynosił tylko 5800 metrów, czyli tylko połowę zasięgu holowanej haubicy. To działo samobieżne walczyło w Afryce Północnej, na Sycylii i w Południowych Włoszech. Według różnych źródeł, wyprodukowano od 80 do 100 pojazdów.
Bishop
anglia
Działa samobieżne
5
Rozegrał bitew: 92
Wygrał bitew: 48
Krótki opis: Pojazd powstał w 1944 roku na bazie czołgu lekkiego M24 Chaffee. Produkcję rozpoczęto w 1945 roku i wyprodukowano łącznie 150 pojazdów. Pojazdy zostały użyte w wojnie koreańskiej.
M37
usa
Działa samobieżne
4
Rozegrał bitew: 39
Wygrał bitew: 14
Krótki opis: Zaprojektowany w 1941 roku na bazie czołgu Pz.Kpfw. II Ausf. Wszystkie wyprodukowane pojazdy zostały wysłane na front i stracone. Działa samobieżne były używane przez Dywizję Afrika w Libii i Tunezji.
Sturmpanzer II
niemcy
Działa samobieżne
4
Rozegrał bitew: 11
Wygrał bitew: 3
Krótki opis: Produkowane na podwoziu M3 i M4 od kwietnia 1942 do lutego 1945 roku. Przygotowano 4316 egzemplarzy. Pojazdy M7 Priest zostały po raz pierwszy wykorzystane w bitwie pod El Alamein.
M7 Priest
usa
Działa samobieżne
3
Rozegrał bitew: 6
Wygrał bitew: 2
Krótki opis: Działo samobieżne skonstruowane na podwoziu czołgu T-26, produkowane w Leningradzie pod koniec 1941 roku. Wyprodukowano 12 lub 14 pojazdów. Trzy z nich pozostawały na stanie armii jeszcze w 1944 roku.
SU-26
zsrr
Działa samobieżne
3
Rozegrał bitew: 2
Wygrał bitew: 0
Krótki opis: W roku 1943 Montreal Locomotive Works rozpoczęły masową produkcję działa samobieżnego Sexton, opracowanego na bazie pojazdu RAM II. Do roku 1945 wyprodukowano w sumie 2150 takich maszyn, z których 125 zostało oznaczonych jako Sexton I.
Sexton I
anglia
Działa samobieżne
3
Rozegrał bitew: 1
Wygrał bitew: 0
Krótki opis: Działo samobieżne rozwijane od roku 1939 do 1940 na podwoziu Panzerkampfwagen I. Wyposażone w działo 150 mm s.I.G. 33, montowane na lawecie. Szybkostrzelność wynosiła trzy strzały na minutę; liczba pocisków na pokładzie sięgała ośmiu. Ten pojazd potrzebował wsparcia transportera amunicji. Działo było używane od roku 1940 do 1943 podczas kampanii we Francji, na Bałkanach i na Froncie Wschodnim. Potem zastąpił go Sturmpanzer II z podobnym działem.
Sturmpanzer I Bison
niemcy
Działa samobieżne
3
Rozegrał bitew: 20
Wygrał bitew: 15
Krótki opis: T1 Howitzer Motor Carriage został stworzony jesienią 1930 roku na podwoziu T2. Projekt obejmował elementy czołgu T1 Cunningham. Ze względu na Wielki kryzys, prace nad projektem przerwano na etapie prototypu.
T1 HMC
usa
Działa samobieżne
2
Rozegrał bitew: 3
Wygrał bitew: 3
Krótki opis: Działo samobieżne na podwoziu MS-1. Ten model istniał tylko na papierze, nie stworzono nawet prototypu. Nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.
SU-18
zsrr
Działa samobieżne
2